زودى از آنجا گذر خواهد كرد . خدار جزء منطقهء جحفه و نزديك به خمّ « 1 » بود . آنگاه پرچم سفيدى براى او بست كه مقداد بن عمرو « 2 » آن را حمل مىكرد و سعد به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله قول داد كه از خدّار تجاوز نكند .
او به همراه 21 نفر از مهاجران به صورت پياده حركت كرد و آنها روزها در محلّى مخفى مىشدند و شبها حركت مىكردند تا اين كه صبح شب پنجم به خدّار رسيدند ؛ ولى ديدند كه كاروان آنجا را ترك كرده است ، لذا بدون هيچ نتيجهاى برگشتند . « 3 » و اين سومين و آخرين سريّه در سه ماه : رمضان ، شوال و ذى القعده بود و پس از آن به واسطهء فرا رسيدن ماههاى حرام ؛ ذى الحجّه و محرّم از خروج براى جنگ دست كشيدند و رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله براى ماه صفر سال دوم خود را براى جنگ آماده مىكرد .
( 1 ) اما همين روايت واقدى مىگويد : اين سريه در ماه حرام ذى القعده رخ داده است و آيهء :
« يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ كُفْرٌ بِهِ وَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ »
؛ از تو دربارهء جنگ در ماه حرام مىپرسند ، بگو : جنگ امر گرانى است ؛ ولى بازداشتن از راه خدا و كفر ورزيدن به او هتك مسجد الحرام امرى سنگينتر است .
اگر چه آيه بعد از اين حادثه نازل شده است ؛ اما لسان آن ، ابتداى تشريع و تحريم نيست و خود واقدى در مورد آيه مىگويد : پس خداوند بيان فرمود كه حكم جنگ در ماه حرام همانند سابق است و شهرهاى حرام را همانند قبل حرام دانست . « 4 »
بنابراين ، قول ابن اسحاق كه سريهء خدار را در جمادى الاولى سال دوم دانسته است ، صحيح است . « 5 »
( 2 )
موضعگيرى يهود و أحبار آنها
ابن اسحاق مىنويسد : وقتى يهوديان مدينه مشاهده كردند كه خداوند رسول خود را از ميان عربها برگزيده است ، به او حسودى كردند و او را تكذيب و انكار كرده و به دشمنى با وى پرداختند .
احبار آنها از بنى نضير عبارت بودند از : حيىّ بن اخطب و دو برادرش : جدىّ بن أخطب و ابو ياسر بن أخطب و سلّام بن أبى حقيق و پسرهاى برادرش ربيع بن أبى الحقيق : ربيع بن ربيع و كنانة بن ربيع و كعب بن أشرف طائى نبهانى ، از همپيمانان بنى نضير كه مادرش از همين قبيله بود و دو همپيمانش :
حجّاج بن عمرو و كردم بن قيس و همچنين سلّام بن مشكم و عمرو بن حجّاش .
هامش
( 1 ) . مغازى واقدى ، ج 1 ، ص 11 .
( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 403 به نقل از واقدى و اين در المغازى نيامده است .
( 3 ) . مغازى واقدى ، ج 1 ، ص 11 .
( 4 ) . همان ، ص 18 .
( 5 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 2 ، ص 251 .