( 1 )
وفات اسعد بن زراره و اقامهء نماز ميّت
ابن اسحاق مىنويسد : در آن ماه ، ابو امامه ، اسعد بن زراره در اثر سياه سرفه وفات يافت و اين زمانى بود كه در حال ساختن مسجد بودند .
سپس از ابن حرم از نوهء اسعد بن زراره : يحيى بن عبد الله بن عبد الرحمن ابن اسعد بن زراره روايت مىكند كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله فرمود : مرگ ابو امامه مرگ بدى بود چرا كه يهوديان و منافقان عرب خواهند گفت كه اگر او پيامبر مىبود ، ابو امامه را از مردن نجات مىداد در حالى كه من نه براى خودم و نه رفيق خودم در برابر پروردگارم اختيارى ندارم . « 1 »
اين اوّلين بارى است كه ذكرى از منافقين در مدينه به ميان مىآيد .
و نميرى بصرى از واقدى با سندى از محمد بن عبد الرحمن بن اسعد بن زراره ( از پدرش ) نقل مىكند كه گفت : اسعد بن زراره اوّلين مرد انصارى بود كه در مدينه وفات كرد و در بقيع دفن شد و قبل از آن بر جنازهها نماز ميت نمىخواندند . « 2 »
( 2 ) ظاهرا اين دو خبر دو عنوان اوّل را براى أسعد بن زراره جمع كرده است ؛ يعنى وى اوّلين كسى است كه نماز ميّت بر او خوانده شده است و اوّلين كسى است كه در بقيع دفن شده است .
اين در حالى است كه نميرى بصرى خبرى را روايت كرده كه حاكم حسكانى با سندى از ابى سعيد خدرى آن را نقل كرده و گفته است : ابتدا كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله وارد مدينه شد ، وقتى ميتى در حال احتضار قرار مىگرفت ، به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله اطلاع مىداديم و آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله حاضر مىشد و براى او طلب استغفار مىكرد و صبر مىكرد تا ميّت قبض روح شود و برود و چه بسا كه حضور رسول بسيار طول مىكشيد و ما مىترسيديم كه براى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله مشقتآور باشد ؛ لذا به همديگر گفتيم : اگر صبر كنيم تا ميّت قبض روح شود و آنگاه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله را جهت حضور مطلع كنيم ، او كمتر به مشقّت مىافتد . براى همين پس از آن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله را بعد از قبض روح ميّت مطلع مىكرديم . پس از مدتى دوباره گفتيم كه اگر جنازهها را نزد آن حضرت ببريم ، او كمتر به زحمت مىافتد ؛ لذا براى راحتى آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله جنازهها را پشت در خانهء آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله مىبرديم . « 3 »
هامش
طول كشيده است ؛ چنان كه در وفاء الوفاء ، ج 1 ، ص 265 و سيرهء حلبية ، ج 2 ، ص 64 آمده است و قول وسط مطمئنتر است چنان كه خواهد آمد .
( 1 ) . ابن هشام ، ج 2 ، ص 153 .
( 2 ) . تاريخ مدينه ، ج 1 ، ص 96 .
( 3 ) . از زهرى روايت كرده است كه وقتى كسى وفات مىكرد ، رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله حضور مىيافت و بر او نماز مىخواند و