كه در شرق و غرب جهان به عظمت و بزرگوارى او هرگز ديده نشده بود . شخصيت والاى او چنان بود كه هرگز در برابر ظلم و ستم سر سازش نداشت از اين رو در برابر زندگى همراه با خوارى زخمهاى شمشير را انتخاب كرد .
ابو نصر بن نباته در وصف امام ( ع ) چه زيبا سروده است :
و الحسين الذي رأى الموت في العز * حياة و العيش في الذل قتلا
تفاوت فاحشى كه از لحاظ عدد و كمك ديگران ميان ياران اندك امام حسين ( ع ) و گروه كثير لشكريان يزيد موجود بوده ، خود نشانگر آن است كه حسين بن على ( ع ) چگونه با ثبات و استقامت بىنظير و قلبى استوار و شجاعت تمام تا آخرين لحظات جنگ ايستادگى مىكند و بىآنكه اضطرابى به خود راه دهد ، عقول بشرى را به حيرت مىافكند . آيا تاريخ بشر تاكنون اين چنين عظمت را به خود ديده ؟ همچنان كه پستى و دنائت دشمنان او نيز در تاريخ مبارزه و جنگها هرگز مشاهده نشده است .
مىتوان گفت كه از ابتداى خلقت عالم و بلكه تا پايان اين جهان نيز جنايتى فجيعتر از جنايت فرزند مرجانه شنيده نشده و نخواهد شد . تاريخ نشان مىدهد كه اين زنازادهء پسر زنازاده چگونه با چوب خيزران در حالى كه سر مبارك امام پيش روى او بود بر دندانهاى مباركش تازيانه مىزد . اما چه مىتوان گفت كه اين مرد جنايتكار و فاسد بر بوسهگاه سرور كائنات ، پيامبر اسلام ( ص ) چوب مىنوازد .
از آثار عدل الهى اين بود كه هنوز چند سالى از شهادت امام نگذشته بود كه عبيد اللّه بن زياد به دست مردم به قتل رسيد و سرش را نزد امام على بن الحسين ( ع ) فرستادند . همچنان كه سر مبارك امام حسين ( ع ) را در روز عاشورا نزد ابن زياد بردند . با تمام اين جنايات مگر يزيد بن معاويه پس از شهادت امام توانست بيشتر يا كمتر از سه سال دوام كند ؟
علاوه بر اين چه عبرتى بالاتر از اين كه همهء افرادى كه در ريختن خون امام حسين ( ع ) شركت داشتند دست انتقام و قصاص خداى تعالى گريبان آنان را گرفت و به قتل رسانيد ؟
و براى آنان كه چشمى بصير و بينا دارند كدام عبرت بالاتر از اين كه ضريح مطهّر امام حسين بن على ( ع ) حرمى عظيم و زيارتگاه مردان حق گشت ، اما قبر يزيد بن معاويه تبديل به محل زباله گرديد .
با اندكى تأمل و دقت در واقعهء جانسوز عاشورا اين مطلب به خوبى آشكار مىشود كه خداى تعالى چه عنايت و توجّه خاصّى به خاندان بزرگ نبوى داشته است ، چنان كه در روز عاشورا فرزندان امام حسين ( ع ) به شهادت مىرسند ، و تنها يكى از فرزندان آن حضرت كه خود بيمار و مشرف به مرگ بوده از وى باقى ماند . او امام زين العابدين ( ع ) بود كه خداوند وجود او را منبع خير و بركت گردانيد ، و نسل امام را به وسيلهء او ادامه داد و بر مقام و عظمت او بيفزود .
بارى ، كسانى از اهل بيت امام حسين ( ع ) كه در ركاب آن حضرت جانبازى كردند و به شهادت رسيدند ، رجالى بودند كه در عظمت و بزرگوارى در روى زمين هرگز مانند آنها ديده نشده بود و نظيرى نداشتند .
حسن بصرى مىگويد :
آنها اسطورهاى از شهامت و شجاعت بودند و همه كس مىتواند ، اصالت و دليرى و صبر و شكيبايى در جنگ ، و كرم و بزرگوارى آنان را سرمشق و الگوى خود قرار دهد .