نگردد ؟
علاوه بر اين چنان كه زندگانى ائمهء اهل بيت ( ع ) نشان مىدهد همهء آنها در چنين روزى و بلكه در تمام ايام حيات خود در غم و اندوه مصيبت عاشوراى حسينى سوگوار و گريان بودند ، و در زنده نگاهداشتن اين فاجعهء دردناك همواره توصيه مىكردند . چنان كه امام رضا ( ع ) فرمود : همين كه محرم فرا مىرسيد ، پدرم هرگز تبسّم نمىكرد . او همچنان غمناك و محزون بود تا اينكه ده روز از ماه محرم مىگذشت . در اين روز غم و اندوه سراسر وجودش را فرا مىگرفت .
در بخش گذشته به ذكر اين مطلب پرداختيم كه چگونه امام صادق ( ع ) در چنين ايامى گريان بوده و به داستان سيد حميرى اشاره كرديم ، و نيز سوگوارى و حزن امام زين العابدين ( ع ) پس از شهادت پدر بزرگوارش را بيان داشتيم . چنان كه آن حضرت مصيبت خود را با يعقوب مقايسه مىكرد و مىگفت ، چگونه اندوهناك نباشم . يعقوب كه خود پيامبر و فرزند پيامبر خدا بود ، در فراق فرزندش يوسف آن قدر گريست كه چشمانش از غم و اندوه نابينا شد و پشتش از شدّت اندوه خم گشت ، در حالى كه مىدانست فرزندش يوسف زنده است ، و ادامه داده مىگفت : من كه خود ناظر بودم ، پدرم ، برادر و هفده نفر از مردان خاندانم آغشته به خون گرديدند ، چگونه محزون و غمناك نباشم ، ؟
ائمهء ديگر از اهل بيت ( ع ) نيز كه خود راهگشاى ما بودهاند براى اين مصيبت سوگوارى مىكردند .
اما اين مطلب كه در روز عاشورا جشن و سرور برپا كرده و مراسمى از پختن غذاهاى رنگارنگ و آرايش خويش و زينت و زيور و هديه به افراد خانواده و غير اينها انجام دادهاند يكى از بدعتهاى ناروا و اعمال سويى است كه از جانب امويان به دست حجاج بن يوسف رايج گرديده . و عدهاى از مسلمانان سادهلوح نيز كه از امويان پيروى مىكردند ، به اين امر دامن زدند و آن را ادامه دادند . و اين در زمان سلطان كينهتوزى اتفاق افتاد ، به اين بهانه كه مىتواند با رسول اللّه ( ص ) و اهل بيت او درافتد . از طرفى از عالمان ستمكار خواستند كه احاديثى در اين مورد بسازند و ميان مردم رواج دهند ، و به اين وسيله شيعيان و دوستداران اهل بيت طاهرين ( ع ) را آزرده خاطر سازند . بىآنكه بدانند كه نور خدا خاموش شدنى نيست و حقيقت سرانجام روشن خواهد شد . چنان كه قبلا نيز اشاره شد چگونه يك فرد مسلمان مىتواند خود را قانع سازد كه در روزى كه فرزند دختر پيامبر اسلام به شهادت رسيده است شاد و خرسند باشد ؟ و در روزى كه رسول خدا و اهل بيت او غمناك و محزون هستند ، او خوشنود و مسرور باشد ؟ ! هر چند كه اين سنّت ناروا در كشور مصر به دست صلاح الدين ايّوبى پىريزى گرديد ، امّا وى به اين وسيله مىخواست مخالفت خود را با سلاطين فاطمى ابراز دارد .
چنان كه مقريزى در نوشتههاى خود آورده است : صلاح الدين ايّوبى كه حكومت را از سلاطين فاطمى گرفت سعى و تلاش فراوانى به كار برد تا همهء آثار آنان را نيز محو سازد . از اين رو به جاى برگزارى مراسم سوگوارى روز عاشورا بدعت نارواى اموى را رايج ساخت .
به هر حال براى ما مسلمانان روز عاشورا روز فداكارى و جانبازى سالار شهيدان بوده است و در اين روز بايد مردم از كارهاى معمول روزانه دست بكشند . تجارت و دادوستد را رها كنند ، و اين سنّت نيكو را محترم شمارند و با شركت در مراسم سوگوارى ، دوستى و محبّت خود را با خاندان پيامبر ( ص ) ابراز دارند .
سيره معصومان ( فارسي ) — صفحة 105
مساهمون: السيد محسن الأمين
ص١٠٥