مدارس آيات خلت من تلاوة * و منزل وحي مقفرا العرصات
همين كه دعبل در اشعار خود به اين بيت رسيد :
ارى فيئهم في غيرهم متقسما * و ايديهم من فيئهم صفرات
پس امام رضا ( ع ) به شدّت گريست و به وى گفت : اى دعبل ، راست گفتى .
سوگوارى بنى هاشم در شهادت امام حسين ( ع ) تا موقعى كه ابن زياد به قتل رسيد
از امام صادق ( ع ) روايت است كه زنان بنى هاشم پس از واقعهء جانسوز عاشورا از كشيدن سرمه و خضاب خوددارى كردند ، و از خانهء هيچ يك از بنى هاشم هرگز دودى كه حاكى از پختن غذا باشد ديده نشد ؛ تا آنگاه كه عبيد اللّه بن زياد به قتل رسيد .
از فاطمه دختر امير المؤمنين ( ع ) آمده است كه : در ميان زنان خاندان ما هيچ يك حنا نبستند . سرمه نكشيدند . از زدن شانه به موى سر خوددارى كردند ، تا آنگاه كه مختار سر ابن زياد را به مدينه فرستاد .
ابن قولويه در كتاب كامل الزياره به سند خود از ابى عبد اللّه جعفر صادق ( ع ) روايت كرده مىگويد : در خاندان ما هيچ يك از بانوان خضاب نكرد . به موى سر خود روغن نزد . به چشمان خود هرگز سرمه نكشيد و موى سر را شانه نكرد ، تا آنكه سر عبيد اللّه بن زياد را نزد ما آوردند . پس از اين حادثهء جانگداز ، ما همواره گريان بوديم . جدّ من على بن الحسين ( ع ) هر وقت پدر خود را ياد مىكرد ، چنان مىگريست و اشك از چشمانش سرازير مىگرديد كه گويى ريش مباركش از اثر اشك تر شده است ؛ و هر كس او را مشاهده مىكرد از روى مهر و دلسوزى بىاختيار اشكش جارى مىشد .
عزادارى در روز عاشورا يكى از سنّتهاى اسلامى است
خاطرهء عاشورا و زنده نگه داشتن آن و اظهار غم و اندوه و فغان و برپايى مجالس سوگوارى و گريستن به ياد شهدا از همان وقت كه اين مصيبت بزرگ روى داد همچنان ادامه داشته و در ميان مسلمين به عنوان يك سنّت محسوب مىگردد . زيرا كه اين امر خود نوعى همدردى و محبّت نسبت به رسول اللّه ( ص ) بوده و بدون شك پيامبر اسلام ( ص ) در چنين روزى محزون و اندوهناك خواهد بود . در اين فاجعه بود كه حسين بن على ( ع ) فرزند دلبند و جگرگوشهء رسول خدا با تحمل مصائب بزرگى به شهادت رسيد .
او همان كسى است كه در حيات خود به شدّت مورد محبّت و اكرام و احترام پيامبر قرار داشت ، و نزد او عزيز بود . با وى بازى و بر دوش خود او را سوار مىكرد . از گريهء او به شدّت مىرنجيد ، و همان كسى است كه هرگز راضى نمىشد كهام الفضل به كارى دست زند كه او را گريان ببيند .
بدين ترتيب كدام مسلمانى است كه از همدردى با پيامبر خود به خاطر غم و اندوه فرزند دلبند و جگرگوشهاش كه در مصيبت فرو رفته سرپيچى كند و در حزن او شريك نباشد ؟ و يا كدام عبادت و اطاعت در نزد خداى تعالى اعظم و اجل و افضل و بهتر از اين است كه انسان با سرور پيامبران همنوا گردد و در اندوه و حزن شهادت فرزند فداكار او كه جان عزيزش را در راه احياى دين فدا كرد ، غمناك و محزون