1 - بيشتر مفسّرين مىگويند : « يعنى آنچه را كه راجع ببشارت به بعثت پيغمبر اسلام صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم در تورات و انجيل بود و كتمان كرده بودند بيان كردند » .
2 - بعضى گفتهاند « منظور اين است كه توبه و پشيمانى خود را آشكار كردند زيرا كسى كه بطور پنهانى مرتكب معصيت گرديده است كافى است كه توبهء خود را نيز پنهانى انجام بدهد ولى كسى كه بطور آشكار معصيت كرده است بايد توبهء خود را نيز آشكارا بجا بياورد » .
3 - برخى ميگويند : « مقصود اين است كه توبهء خود را بسبب اخلاص عمل بيان كند و بثبوت برساند » .
فَأُولئِكَ أَتُوبُ عَلَيْهِمْ . . .
- توبه آنها را قبول مىكنم اصل در معناى كلمهء « اتوب » اين است كه توبه ميكنم الّا اينكه اين كلمه هر گاه با حرف « على » متعدى شود معناى قبول توبه را مىرساند .
لفظ « توبه » از اين نظر ميان فاعل و قابل يعنى توبه كننده و توبه پذير مشترك است كه معلوم شود كه آن اختصاص بگناهكار ندارد و چنان كه او به طرف پروردگار بعنوان توبه توجّه مىكند و پروردگار نيز بعنوان توبه به او توجّه مينمايد و اين خود انعام و تفضّلى است كه خداوند نسبت ببندگان خود نموده است تا بدانند كه اتّصاف به اين لفظ ( لفظ توبه ) كه دلالت بر ارتكاب گناه دارد عيب نيست و چنان كه آن وصف بندگان قرار ميگيرد وصف خداوند نيز واقع مىشود ، بلكه آن از عاليترين اوصاف خداوند محسوب ميگردد .
وَ أَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيمُ . . .
- كلمه « توّاب » براى مبالغه يا به جهت آنست كه او توبه را زياد و بطور مكرّر قبول مىكند يا به جهت اينكه تائب حقيقى را هرگز رد نمىكند و توصيف خداوند خود را به « الرّحيم » پس از توصيف به « التوّاب » دلالت دارد بر اينكه اسقاط عقاب پس از توبهء تفضّل و رحمتى است از خداوند و از نظر عقل اسقاط عقاب بر او واجب نيست اصحاب ما نيز همين را معتقدند ولى معتزله اسقاط عقاب را بعد از توبه عقلا بر خداوند واجب ميدانند .