سؤال اگر معتزله بگويند ممكن است اعطاء چيزى از جانب خداوند در عين حال كه واجب است نعمت هم باشد تا با اتّصاف او به « رحيم » بودن منافات نداشته باشد چنان كه بر خداوند لازم است عقلا در برابر اعمال نيك بندگان ثواب بدهد و در عين حال اعطاء آن نعمت هم محسوب ميگردد و همچنين بر او عقلا لازم است كه در برابر تحمّل دردها و امراض به اشخاص پاداش بدهد و اعطاء آن ، نعمت هم هست جواب در جواب مىگوييم در مورد ثواب و پاداش ضرورت عقلى ايجاب كرده است كه ما آن را واجب بدانيم ولى در مورد توبه ضرورتى ايجاب نمىكند كه اسقاط عقاب از گناهكار را بر خداوند عقلا واجب بدانيم و لذا قول اصحاب ما كه اسقاط عذاب از تائب فقط از روى تفضّل است صحيح است .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 161 تا 162 ]
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ أُولئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللَّهِ وَ الْمَلائِكَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ ( 161 ) خالِدِينَ فِيها لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ ( 162 )
[ ترجمه ]
كسانى كه كافرند و با عقيدهء كفر مردند لعنت خداوند و ملائكه و همهء مردم بر آنان نازل مىشود ( 161 ) هميشه لعنت شامل آنها مىشود و بر عذاب آنها تخفيف داده نشود و به آنان مهلت عذرخواهى داده نميشود
شرح لغات
النّاس : مردم واحد آن در « معنا » انسان است ولى در لفظ واحد ندارد و مانند « نَفر » « و رهط » اسم جمع است .
خلود : لزوم هميشگى . فرق ميان خلود و دوام اين است كه دوام هميشگى وجود است نسبت بگذشته هر چند در آينده منقطع شود ولى خلود هميشگى است نسبت بآينده .
عذاب : دردى كه داراى امتداد است .