النّاس يعنى مردم منحصر در مؤمنين است .
3 - سدى ميگويد : هيچ فردى از لعن كردن بر ظالم خوددارى نميكند و كافر هم جزء ظالمين است ضمناً بايد توجه داشت كه هميشه لعنت از مردم به صورت دعا و از خداوند به صورت حكم واقع مىشود .
خالِدِينَ فِيها . . .
- زجاج و جبائى مىگويند ضمير به « لعنت » برميگردد يعنى هميشه در لعنت خواهند بود بعضى گفتهاند ضمير بر « نار » برميگردد و آن هر چند در كلام مذكور نيست ولى بواسطهء اشتهارى كه نسبت باهل عذاب دارد مثل اينكه مذكور است و ديگر اينكه لعنت يعنى دورى از رحمت و ايجاب عقاب و عقاب هم به آتش خواهد بود و امّا خلود لعنت داراى دو احتمال است :
1 - استحقاق لعنت هميشگى است 2 - عاقبت و نتيجهء لعنت كه عذاب و آتش است هميشگى است .
لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ . . .
- عذاب آنها تخفيف داده نشود منظور اين است كه عذاب آنها هميشه بر يك حال است و اينطور نيست كه گاهى تخفيف پيدا كند و گاهى تشديد شود .
وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ . . .
- ابو العاليه ميگويد يعنى به آنها مهلت عذرخواهى داده نميشود چنان كه فرمود
: وَ لا يُؤْذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ
« 1 » يعنى به آنها اذن نمىدهند كه عذرخواهى كنند بعضى ميگويند مراد اين است كه عذاب آنها بتأخير افكنده نميشود بلكه آن حاضر و آماده است
.
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 163 ]
وَ إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحِيمُ ( 163 )
[ ترجمه ]
خداى شما خداى يكتا است و الوهيت محصر در اوست كه بخشاينده و مهربان است .
شرح لغات
واحد : چيزى كه قابل قسمت نيست .
هامش
( 1 ) آيه 35 سورهء المرسلات