شده و تن او در فرمان تو و رام شدهء تو و خواست و روان او نيز مغلوب ارادهء توست به پيشگاهت دعا مىكنم و تو را مىخوانم . پروردگارا مرا از دعاى خويش بىبهره مساز و بر من مهربان و رحيم باش . اى بهترين كسانى كه حاجتى به درگاهشان آورده شد و اى بهترين عطا دهندگان » « 13 » .
ابو داوود طيالس نيز در مسند خود از ابن عبّاس روايت كرده است كه گفت :
« رسول خدا ( ص ) در عصر گاه عرفه براى امّت خويش از خداوند مغفرت و رحمت خواست و فراوان دعا كرد . پس خداوند به او وحى فرستاد كه من آنچه را خواستى برآورده و گناهانى را كه ميان من و خود داشتهاند آمرزيدهام و تنها ستم آنان به همديگر مانده است » . امّا رسول خدا ( ص ) به خداوند عرضه داشت : « پروردگارا تو خود بر اين قادرى كه به ستمديده در مقابل آن مظلمهاى كه بر گردن ديگرى دارد چيزى بهتر از آن بدهى و آن كس را كه بر او ستم روا داشته است بيامرزى » ، ولى خداوند در آن شامگاهان به رسول خود پاسخى نداد و چون صبح روز بعد فرا رسيد و آن حضرت دعاى خويش را در مزدلفه تكرار كرد خداوند در پاسخ او فرمود : « من آنان را آمرزيدهام » « 14 » .
اينها برخى از رواياتى است كه دربارهء ادعيهء رسول خدا ( ص ) در عرفه رسيده و البتّه در برخى از رجال اسناد اين روايات از نظر عالمان علم رجال ضعف وجود دارد ولى در هر حال مضامين ادعيه روايت شده مضامين بلندى است .
بازگشت به مدينه
764 - رسول خدا ( ص ) پس از اداى مناسك حج و بيان آن براى مردم راه بازگشت به مدينه را در پيش گرفت . در راه بازگشت در محلّى به نام غدير خم كه نزديك جحفه قرار دارد شكايت و گلايه كسانى از على ( ع ) به آن حضرت رسيد .
ابن كثير در اين باره مىگويد :
هامش
( 13 ) - همان . ص 175 - 176 .
( 14 ) - همان . ص 176 .