برگزيد ، بدين سبب كه اوّلا نسبت به آن دو نوع ديگر سهولتى در آن وجود ندارد و ثانيا دربردارندهء تعليم كامل هر سه نوع حج است ، چرا كه در اين نوع از همان آغاز احرام اختصاص قربانى با سوق هدى وجود دارد ، آن سان كه رسول خدا ( ص ) از هنگام احرام حيوانهايى را براى قربانى مشخّص كرد و دلوى در گردن آنها آويخت و در بينى آنها شكافى ايجاد كرد كه اين عمل به منظور مشخّص كردن و علامت زدن آنها براى قربانى انجام مىشد . روشن است كه همهء اينها تعليماتى عملى در حج بود كه اگر رسول خدا ( ص ) حجّ افراد يا تمتّع را انتخاب كرده بود هرگز نمىتوانست اشعار و تقليد و سوق هدى را [ يعنى همانچه در بالا گفتيم ] عملا به مسلمانان آموزش دهد . از همين جاست كه مىگوييم حجّ قران دربردارندهء تعليم كامل همهء مناسك انواع سه گانه حج بود .
گفتنى است هر چند رسول خدا ( ص ) خود حجّ قران را انتخاب فرمود ، امّا بىآن كه بهترين نوع حج را مشخّص كند به مردم اجازه داد هر كدام هر نوع از انواع حج را كه خود مىخواهند انتخاب كنند . وى تنها اين نكته را به مسلمانان متذكّر شد كه هر كس حجّ قران را برگزيند بايد از هنگام احرام قربانى را با خود همراه كند و هر كس حجّ تمتّع را برگزيند بايستى در منى قربانى كند .
در اثناى مراسم حج عايشه به عادت ماهانه مبتلا شد و رسول خدا ( ص ) به او فرمود تا حج خود را ادامه دهد و تنها از ورود به مسجد الحرام و طواف خوددارى ورزد . اسماء بنت عميس نيز فرزند خود محمّد بن ابى بكر را در همين سفر به دنيا آورد و رسول خدا ( ص ) همان گونه كه به عايشه فرموده بود [ پس از پايان يافتن عادت ] براى ورود به مسجد الحرام غسل كند به او نيز فرمود تا براى احرام غسل كند .
به هر حال رسول خدا ( ص ) پس از احرام بستن روانهء حج شد و مسلمانان نيز به دنبال آن حضرت حركت كردند و از اعمال او مناسك خود را مىآموختند . در طىّ راه مدينه تا مكّه هر گاه رسول خدا ( ص ) از بلنديى مىگذشت يا به درون درّه و
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 636
مساهمون: حسين صابري
ص٦٣٦