الحرام آورد و از مدينه بيرون رفت .
گفتنى است كه آن حضرت قبل از حركت براى حجّ در مدينه و مناطق مجاور آن اعلام كرد كه قصد حجّ دارد و به همين سبب گروه فراوانى به همين منظور وارد مدينه شدند و چون اين خبر در سرزمين جزيرة العرب پخش شد مردمان بسيارى در ميانهء راه به آن حضرت پيوستند كه از شمار بيرون بودند و پيشاپيش ، سمت راست و سمت چپ او تا جايى كه چشم كار مىكرد جمعيّت بود .
پيامبر ( ص ) در ظهر روزى كه اشاره كرديم همراه مردم مناطق اطراف مدينه براى حجّ از اين شهر بيرون آمد . وى قبل از آن براى مردم خطبه ايراد كرد و مناسك حج را به آنان آموخت و در طول راه نيز هر جا گروهى به او ملحق مىشدند آن مناسك را به ايشان مىآموخت و آنان را از آيينهاى جاهليّت در حجّ - از جمله طواف برهنه - دور مىساخت . وى همچنين براى مردم بيان كرد كه احرام چگونه است . مواقيت حج چيست ، انواع احرام چيست و در هر نوع از اين انواع چه وظايفى وجود دارد . آن حضرت براى مردم بيان فرمود كه هر كس احرام حج و عمرهء با هم يا همان احرام حج قران كند بر او لازم است تا همراه احرام قربانى نيز همراه كند و در روز عيد قربانى با كشتن او از احرام بيرون آيد و هر كس نيز نيت عمرهء [ به عنوان جزئى از حجّ تمتّع ] كند و قربانى از وطن و از هنگام احرام با خود همراه نسازد مىتواند پس از اعمال عمره و از جمله سعى صفا و مروه تقصير كند و از احرام بيرون آيد .
رسول خدا ( ص ) همچنين براى مردم بيان كرد كه طواف كعبه هفت شوط است كه در سه تاى آنها هروله لازم و هر يك از اين هفت شوط از مقابل حجر - الاسود آغاز و به همان جا نيز ختم مىشود .
نيز آموخت كه سعى صفا و مروه هفت بار است كه در هر بار در فاصلهء دو ستون سبز هروله لازم مىباشد .
همچنين آموخت كه پس از احرام بايد چنين تلبيه گفت كه « لبّيك اللّهمّ
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 633
مساهمون: حسين صابري
ص٦٣٣