از آن توبه كنند خداوند توبهء آنان را مىپذيرد ، هر چند كارى شايسته و كارى ناشايست را به يكديگر درآميخته باشند ، آن سان كه در ماجراى تبوك گروهى در آغاز با عدم شركت در سپاه كارى ناشايست مرتكب شدند و پس از آن با اعتراف بدان كارى شايسته انجام دادند و اين اعتراف پشيمانى و پشيمانى توبه را براى آنان در پى آورد و بدين ترتيب آنان بر گناه خود اصرار نورزيدند . بنابراين فرق است ميان آنان و كسانى كه براى توجيه خلاف خود بهانههايى تراشيدند ، دروغ گفتند و حتّى سوگند ياد كردند كه دروغ نمىگويند ، در حالى كه خود به دروغ بودن اين ادّعا واقف بودند و مىدانستند كه اين سخن را تنها براى خشنود كردن بندگان و نه براى ارضاى خداوند بر زبان آوردهاند . بدين سان اين افراد نه تنها توبه نكردند ، بلكه گناهى ديگر مرتكب شدند و بيش از پيش در منجلاب شر فرو رفتند .
سورهء توبه همچنين يادآور شده است كه هر جا توبهاى راستين در كار باشد اين توبه آنچه را قبل از آن بوده است از ميان مىبرد .
علاوه بر اين سوره پيشگفته سه نكته را در مورد ساختن يك جامعه صالح يادآور شده است ، سه نكتهاى كه اگر مورد توجّه قرار نگيرد جامعه سالم نخواهد بود و يا از ميان خواهد رفت . آن سه از اين قرار است :
الف : جهاد در راه خداوند مستلزم بريدن از همه دلبستگيهاى دنيوى و رها شدن از همه دوست داشتنيهاى دنيا و جلوهها و بهرههاى اين جهانى است و اگر مجاهدان مسلمان به چنين تجرّدى نرسند ، امّت بايد در انتظار سرنوشت محتوم خويش باشد و از ميان رفتن قدرت خويش را مشاهده كند . بنابراين امّتى كه خواهان حيات است بايد لباس رزم و جهاد بر تن كند و زندگى خويش را وقف جهاد سازد ، چرا كه جهاد با خودخواهى و منفعت طلبى و با دلبستگى به دنيا ميسّر نمىشود و اگر آن تجرّد لازم به وجود نيايد خوارى و ذلّت در پى خواهد بود و امّت رو به فنا و نابودى خواهد نهاد و در ذلّت و زبونى خواهد زيست .
ب : آن سان كه اشاره كرديم نفاق عامل از هم پاشى اجتماع است و مانع به
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 617
مساهمون: حسين صابري
ص٦١٧