ايمان به دلهاى آنان راه نيافته بود در صفوف مسلمانان قرار گرفتند - بيان شده است .
همچنين در اين سوره يكى از مظاهر فرمانبرى كامل از اسلام پذيرش كامل زكات دانسته شده است . بنابراين هر كس پرداخت زكات را نوعى جريمه براى خود بداند - خواه داوطلبانه آن را پرداخت كرده و خواه به رغم اكراه از او گرفته شده باشد - از مؤمنان نيست . امّا هر كس خود به عنوان فرمانبرى زكات خويش را تقديم كند و آن را مايهء تقرّب به خداوند بداند از مؤمنان مخلص در برابر خداوند و در برابر جوامع انسانى خواهد بود .
اين سخنى موجز در حكمتها و دروسى است كه از سورهء توبه - سورهاى كه پس از تبوك در هنگام حجّ ابو بكر كه به فرمان پيامبر ( ص ) صورت گرفت نازل شده است - برمىگيريم . خداوند خود آگاه و دانايى است كه دربارهء آنچه مىكند مورد پرسش قرار نمىگيرد ، ولى ما همه دربارهء آنچه مىكنيم مورد پرسش قرار مىگيريم .
اگر ما در اين بخش حكمتى از اين سوره برگرفتيم اين تنها نكاتى است كه به منظور نزديك كردن اين سوره به فهم يادآور شدهايم ، زيرا كه ما اسباب و علل و عوامل واقعى را نمىشناسيم و تنها خود را به فهم آنها نزديك مىكنيم و شناخت و معرفت كامل را از خداوند خواهانيم .
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 620
مساهمون: حسين صابري
ص٦٢٠