را يا تو ببرى يا من خود آن را ببرم » . على ( ع ) در اين هنگام اظهار داشت : « اگر چارهاى جز اين نيست من آن را مىبرم » . رسول اكرم ( ص ) در پى اين سخن او فرمود : « برو كه خداوند زبان تو را استوار مىدارد و دلت را هدايت مىبخشد » .
سپس آن حضرت دست خويش را روى دهان على ( ع ) نهاد .
اين نخستين بار نبود كه رسول خدا ( ص ) براى على ( ع ) چنين دعايى مىكرد . او يك بار ديگر نيز همين دعا را هنگام اعزام على ( ع ) به يمن در حق او كرده بود و به بركت همين دعا على ( ع ) پس از رسول خدا ( ص ) سخنورترين مردم شد .
على ( ع ) سورهء توبه را با خود به مكّه برد ، امّا اينك جاى اين پرسش است كه « آيا آنچه على ( ع ) با خود برد تمام سوره بود و يا بخشى از آن كه به پيمانهاى مسلمانان با مشركين و ممنوعيّت ورود آنان به حرم مربوط مىشود ؟ »
در پاسخ اين پرسش اظهارات ابن كثير و رواياتى كه آورده حاكى از آن است كه آنچه را على ( ع ) به مكّه برد تنها آيات آغازين سوره بود كه به مسائل مشركان از جمله ورود به حرم و پيمانهاى آنان با مسلمانان مربوط مىشد . ابن كثير از محمّد بن كعب قرظى و ديگران روايت كرده است كه گفتهاند : « رسول خدا ( ص ) ابو بكر را به عنوان رياست حج در سال نهم به مكّه فرستاد و در پى او نيز على ( ع ) را با سپردن سى يا چهل آيه از سورهء توبه به او روانه كرد و على ( ع ) نيز آن آيات را بر مردم تلاوت نمود و مشركان را چهار ماه مهلت داد .
اين روايت حاكى از آن است كه در آن زمان هنوز يا تمام آيات سوره نازل نشده بود و يا آن كه على ( ع ) مأموريّت تبليغ همهء آيات را نداشت . بلكه تنها با سى آيه - كه با آيه « قصد آن دارند كه با دهان خود نور خدا را خاموش كنند » خاتمه مىيابد و يا چهل آيه - كه با آيه « روانهء جنگ شويد . . . » پايان مىپذيرد - به مكّه رفت .
اين روايت ابن كثير است ، امّا آنچه ابن اسحاق در اين باره اظهار داشته است ظاهر آن چنين نشان مىدهد كه همهء آيات سورهء توبه پس از غزوهء تبوك نازل
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 590
مساهمون: حسين صابري
ص٥٩٠