اعزام على ( ع ) به يمن
740 - همان سان كه گفتيم يمن داراى استانها و مناطق مختلفى بود و به همين سبب پيامبر ( ص ) معاذ بن جبل را به استانى و ابو موسى عبد الله بن قيس اشعرى را به استانى ديگر كه همجوار آن استان بود اعزام كرد و از آنان خواست با يكديگر هماهنگى و همكارى داشته باشند و اختلاف نورزند و آنان نيز بر اساس همين فرمان در ارتباط دائم با يكديگر بودند .
پيامبر اكرم ( ص ) همچنين على بن ابى طالب ( ع ) و پيش از او خالد بن وليد را كه رزمندگانى نامى بودند بدان سامان روانه ساخته و البتّه به آنان فرمان داد جز در صورت دعوت آنان به اسلام و امتناع آنها از پذيرش اين دعوت و نيز از پذيرش پيمان صلح با آنها وارد نبرد نشوند .
اكنون مناسب است متن فرمان و توصيههاى رسول خدا ( ص ) به على ( ع ) را ، آنچنان كه سرخسى در شرح الجامع الكبير يا السير الكبير شيبانى آورده و داراى شباهت فراوانى به توصيههاى آن حضرت به معاذ بن جبل است بياوريم .
متن توصيههاى رسول خدا ( ص ) از اين قرار است :
« وقتى در سرزمين آنان رحل اقامت افكندى با آنان جنگ مكن مگر آن كه عليه تو جنگ كنند و اگر عليه تو جنگ كردند باز هم با آنان مجنگ مگر آن كه كسى را از شما بكشند و اگر كسى از شما را كشتند باز هم با آنان جنگ مكن مگر آن كه كشته را به آنان نشان دهى و بگويى : « آيا مىتوانيد گواهى دهيد كه خدايى جز اللّه نيست ؟ » ، چه اين كه اگر خداوند يك نفر را به دست تو هدايت كند اين براى تو بهتر از همه آن چيزهايى است كه خورشيد بر آنها طلوع و غروب مىكند » « 8 » .
على ( ع ) پس از رسيدن به يمن به جنگ با مردم آن سامان نپرداخت ، چه او با موقعيّتى رو درروى نشد كه لازم باشد آنچه را رسول خدا ( ص ) فرموده بود دربارهء
هامش
( 8 ) - ر . ك . سرخسى ، محمّد بن احمد ، شرح الجامع الكبير ، ج 1 ، ص 234 .