دعوت اسلامى و گشودن راه براى آن صورت مىگرفت تا اين دعوت بتواند به ملّتها برسد و هيچ پادشاه يا حكمرانى و هيچ اسقف و راهبى سدّ راه آن و مانعى ميان آن و تودههاى مردم نشود و بدين ترتيب همه متوجّه خدا باشند و از ميان اديان آنچه را حق مىبينند برگزينند و علاوه بر اين ، تا دعوت اسلامى بتواند دور از جوّ فشارى كه ممكن است حكومتها به وجود آورند و دور از جوّ قريب دينى يا غير دينى پيام حق را به مردم برساند .
پيامبر اكرم ( ص ) از همهء هيأتهايى كه به حضور او مىرسيدند استقبال مىكرد ، به آنان خوشامد مىگفت و با روى گشاده با آنان برخورد مىكرد مگر در جايى كه در آنان وضعيّتى مىديد كه آن وضعيّت مىتوانست مايهء تفرقهاى در ميان گروههاى مردم و سبب آن شود كه گروههاى فقير جامعه دل نگران و آزرده خاطر شوند . در چنين مواردى [ آن سان كه در مورد هيأت نجران وضع به همين گونه شده ] آن حضرت با كسانى كه قارون گونه با همهء زينتها و جلوههاى مادّى خود به ميان مردم و يا به ملاقات آن حضرت مىآمدند با روى گشاده برخورد نمىكرد .
نكتهء ديگرى كه در مورد هيأت نجران وجود دارد اين است كه براى بهتر برگزار شدن ملاقات ، رسول اكرم ( ص ) اين هيأت را به سان ديگر هيأتها در مسجد پذيرا شد .
اين مسأله حكايت از آن دارد كه جايز است كسى از اهل كتاب وارد مساجد مسلمانان شود . نگارنده بر اين عقيده است كه نه تنها اهل كتاب ، بلكه كافران ديگر و غير كتابى نيز مىتوانند براى شنيدن علوم دينى و يا عقد پيمانها - آن سان كه در دوران عمر اين كار انجام مىگرفت - وارد مسجد شوند ، چه وارد شدن كافران به مسجد مسلمانان خود يك حسن است زيرا آنان مسلمانان را در اين مساجد در حال نماز و اداى فرايض دينى مىبينند و مشاهده مىكنند آنان چگونه پروانهوار بر گرد شمع وجود رسول خدا ( ص ) گرد آمدهاند . چنين چيزى ممكن است بتواند در دلهاى آنان تأثير بگذارد و در نتيجه به اسلام پاسخ مثبت دهند .
718 - در اينجا ابن قيّم به طرح مسألهاى در مورد هيأت مسيحيان نجران پرداخته و آن اين كه برخى از اين افراد بودند كه حتّى به ديگران اعلام مىداشتند كه
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 509
مساهمون: حسين صابري
ص٥٠٩