خداوند در قرآن كريم نام آنان را در رديف نام رسول خود آورده و چنين مىفرمايد : « خداوند بر پيامبر و مهاجرين و انصار كه در زمان سختى و پس از آنى كه تقريبا دلهاى گروهى از آنان گمراه و گرفتار ترديد شده بود و سپس خداوند بر آنان نيز توبه كرده است كه او به اين مردم مهربان و رؤوف است » « 8 » .
همين گروهند كه در اين جهاد نقش اوّل را بر دوش گرفتند تا زمانى كه خواست خدا و رسول او خواست برتر در سرتاسر جزيرة العرب خواست برتر شد و همين گروه هنگامى كه اسلام رو به گسترش در سرزمينهاى غير عربى نهاده و زمان جهاد با روميان بود كه نامشان ترس در دل اعراب مىافكند بار سنگين جهاد را بر دوش كشيدند .
684 - در شرايط موجود توجّه به سه نكتهء مهم بر رسول خدا ( ص ) لازم بود :
احتياطات لازم را در مقابل منافقان به عمل آورد ، مؤمنانى را كه در كنار او قرار گرفته بودند تشويق كند و آنان را متّحد و منسجم سازد و بالاخره آن كه به برخى از كسانى كه در « جيش العسره » قرار داشتند كمك و يارى كند .
در مورد منافقان نبايد از ياد برد كه آنان پيوسته به توطئهء خود براى سست كردن عزم مجاهدان و مؤمنان مشغول بودند و به مردم مىگفتند : « در اين گرما براى جهاد بيرون نرويد » . هدف آنها از طرح چنين مسائل نوعى ممانعت روانى از جنگ بود و كار اين گروه بدانجا رسيد كه با يكى از يهوديان همدست شدند تا مشتركا به توطئهء خود ادامه دهند .
ابن هشام به سند خود مىگويد :
« به رسول خدا ( ص ) خبر رسيد كه گروهى از منافقان در خانهء سويلم يهودى - كه در محلّهاى به نام جاسوم قرار داشت - جمع شدهاند و مردم را از همراهى با رسول خدا ( ص ) در غزوهء تبوك باز مىدارند . آن حضرت طلحة بن عبيد اللّه را به همراه تنى چند از اصحاب خود روانه كرد و به آنان فرمان داد خانهء
هامش
( 8 ) - همان / 117 .