آنان را تأمين كرده است و از سوى ديگر مىديد نبرد با روم موجب تقويت روحيهء اعراب تحت سلطهء آن دولت در سرزمين شام مىشود و اين احساس را به آنان مىدهد كه مسلمانان براى كوتاه كردن دست ستم از سر آنها به تحرّكى دست زدهاند و قصد دارند بدين وسيله آنان را از تحت سلطهء كسانى كه مورد ستمشان قرار دادهاند خارج ساخته و به زير پرچم عزّت و اقتدار قوم خويش در آوردند .
وضعيت روانى جبهههاى نبرد
683 - در ماه رجب سال نهم هجرت - و ظاهرا در اواخر اين ماه كه خود آخرين ماه حرام سال است - رسول خدا ( ص ) به مردم فرمان آماده باش براى جنگ با روميانى را داد كه خود را براى جنگ با او مهيّا كرده بودند .
صدور اين فرمان در فصل گرماى شديد سال بود و در اين غزوه بر خلاف ساير غزوات كه هدف حركت سپاه از سوى پيامبر ( ص ) اعلام نمىشد از همان آغاز هدف از حركت سپاه به اعلام همگان رسيد ، بدان علّت كه اوّلا اين يك مأموريّت سنگين بود ، ثانيا فاصلهء زيادى آن هم با سختى راه براى اين غزوه مىبايست طى مىشد و ثالثا در اين جريان مردم مىبايست براى نوعى جهاد سخت و طاقتفرسا خود را آماده كنند ، آن هم در شرايط بسيار سخت و زمانى كه هوا بشدت گرم بود و مردم به گردآورى محصولات كشاورزى خود مشغول بودند و احتمال مىرفت كه مادّيات و تمايل به آنها حدّاقل براى برخى از آنان بر نيّات خدايى غلبه يابد .
بدين ترتيب رسول خدا ( ص ) با اعلام اين غزوه به آزمايش مردم دست زد ، هر چند همه غزوه و نه فقط اعلام آن يك آزمايش براى مؤمنان بود و علاوه بر اين پيامبر ( ص ) خود زمان اين نبرد را انتخاب نكرده ، بلكه اين انتخاب و ارادهء الهى و از سوى ديگر شرايطى بود كه روميان به وجود آورده بودند .
پيامبر اكرم ( ص ) هنگام اعلام اين غزوه براى آن كه آنچه را در دلهاى برخى از مردم است بيازمايد آنان را مورد پرسش و خطاب خود قرار داد . از اين جمله به