كرده و نمادى از قدرت آنان شده بود و در چنين شرايطى براى آنان افتخار ورزيدن به خود و آنچه مايهء قدرت خود است بمراتب از افتخار ورزيدن و سربلندى يافتن به وسيلهء روميان بهتر بود ، چون كه فرق است ميان آن كه مىگويد تو برادر منى و آن كه مىگويد تو برده يا تابع منى به همين سبب كسانى كه تحت سلطهء روم به سر مىبرند به اسلام تمايل فراوانى داشتند و به خوبى از آن استقبال مىكردند ، زيرا اوّلا دين جديد دين برادران آنان بود و ثانيا دولت روم از داخل گرفتار آشوب و نابسامانى شده بود .
بدين ترتيب گروه زيادى از همان اعرابى كه روزى روميان از آنها عليه اسلام كمك مىگرفتند اسلام آوردند از آن جمله مىتوان به فروة بن عمرو همذانى اشاره كرد كه در جنگ مؤته فرمانده يكى از لشكرهاى روميان بود . روميان از اسلام آوردن او خود را در تنگنا يافتند و وى را به خيانت متّهم كردند و به همين اتهام به قتل رساندندش .
در اين شرايط پيامبر ( ص ) نمىتوانست از خون اين مسلمان چشم بپوشد ، بلكه لازم بود به قصاص آن برخيزد . همچنين قتل آن مسلمان از سوى روميان مصداقى از يك فتنه بود كه مانع از اين مىشد تا ديگران به اسلام بگروند و در اينجا نيز رسول خدا ( ص ) مىبايست براى رفع اين فتنه به جنگ بپردازد ، آن سان كه خداوند مىفرمايد : « با آنان بجنگيد تا فتنهاى وجود نداشته و غلبه همه از آن خداوند باشد » « 1 » . افزون بر اين آن حضرت وظيفه داشت به اين فرمان خداوند جامه عمل بپوشاند كه « با كافرانى كه در مناطق نزديك شمايند نبرد كنيد و بايد آنان در شما درشتى و خشونت بيابند » « 2 » . و نيز اين فرمان كه « با كسانى از اهل كتاب كه به خدا و روز آخرت ايمان ندارند و آنچه را خدا و رسول او حرام دانسته حرام نمىشمرند و به دين حق گردن نمىنهند نبرد كنيد تا هنگامى كه به دست خود و با سرافكندگى
هامش
( 1 ) - بقره / 193 .
( 2 ) - توبه / 123 .