به عقيدهء اين گروه در جريان وديعه گرفتن سلاحهاى صفوان از سوى رسول خدا ( ص ) آن حضرت مورد وديعه را به اين نحو كه اصل آن را برگرداند و در صورت تلف شدن قيمت آنها را به او پرداخت كند ضمانت نكرد ، بلكه مراد آن حضرت از اين كه « اين عاريه مضمون خواهد بود » آن بود كه وى ضمانت مىكند اصل آن را برگرداند . امّا در صورت تلف شدن ، ضمان قيمت آن از اين حديث بر نمىآيد و نمىتواند چنين چيزى تصوّر شود ، چه اين كه در برخى از روايات از پيامبر اكرم ( ص ) رسيده است كه [ به جاى « بل عارية مضمونه » يعنى اين عاريه مضمون خواهد بود ] فرمود : « بل مؤادة » يعنى آن كه باز گردانده خواهد شد . بدين ترتيب معنى ضمان در روايت نخست ضمانت آن حضرت در مورد بر گرداندن اصل آن است نه ضمانت در صورت تلف . افزون بر اين نحوه پرسش صفوان نيز همين مطلب را تأييد مىكند ، چه اين كه او پرسيد : « أغصبا يا محمّد » يعنى « آيا اين سلاحها را غصب خواهى كرد ؟ » بنابراين پرسش و نگرانى صفوان از ناحيهء تصرّف شدن اصل سلاحهاست و رسول خدا ( ص ) به او پاسخ مىدهد كه « نه ، اصل آنها برگردانده خواهد شد و ما آن را غصب نخواهيم كرد ، بلكه به اين عنوان اين سلاحها را مىگيريم كه در دست ما عاريه باشد و آن را پس از استفاده بر گردانيم » .
به عبارت ديگر ، از آنجا كه اصل پرسش صفوان از اين است كه آيا اشياء مورد بحث با اجازهء او گرفته مىشود يا على رغم ميل صاحبش از او ستانده خواهد شد و آيا اين اشياء از ملكيّت او خارج مىشود و به ملكيّت مسلمانان درخواهد آمد ، مناسب آن است كه پاسخ رسول خدا ( ص ) را نيز به گونهاى معنى كنيم كه با اين سؤال تناسب داشته باشد . بر اين اساس از آنجا كه صفوان از كيفيّت و از وصف عاريه چيزى نپرسيده بلكه از عاريه و يا غصب بودن آن پرسش كرده است بايد گفت معنى پاسخ رسول خدا ( ص ) نيز اين است كه اشياء مورد بحث به او برگردانده خواهد شد » .
افزون بر اين ، در روايت آنچه مورد ضمان خوانده شده عين اشياء به عاريت گرفته شده است و نه قيمت آن و بنابراين چنين ضمانتى [ يعنى ضمانت عين ] تنها با التزام
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 364
مساهمون: حسين صابري
ص٣٦٤