به خانهء ابو سفيان رود در امان خواهد بود . هر كس به مسجد الحرام برود در امان است و هر كس در خانهء خويش را بر روى خود ببندد در امان مىباشد » . به عقيدهء اين گروه اين امان عمومى در بردارندهء مفهوم خاصّى است و آن اين كه هر كس در خارج از اين نقاط معيّن ديده شود خونش به هدر رفته است مگر آن كه امان نامهء اختصاصى داشته باشد . بنابراين اين وضعيّت حكايت از آن دارد كه مردم مكّه طرفهاى يك جنگ بودند و نه طرف صلح و اين در حالى است كه به سرزمينى كه از چنين مردمى فتح شود كه همهء طرفهاى جنگ محسوب مىشوند و تنها از امان استفاده كردهاند اراضى صلح گفته نمىشود و سرزمين آنان در رديف سرزمينهاى فتح شدهء با قهر و غلبه قرار خواهد گرفت .
دليل ديگر اين گروه آن است كه هيچ قرارداد صلحى كه اين امان دادن به مردم مكّه نتيجه آن بوده باشد وجود ندارد . همچنين از هيچ كدام از مردم مكّه جزيه گرفته نشده است تا سرزمين مكّه بتواند در رديف اراضى خراجى قرار گيرد .
در مقابل اين نظريّه ، شافعى و بسيارى از فقيهان در اين عقيدهاند كه سرزمين مكّه در رديف اراضى صلح قرار دارد ، چرا كه رسول خدا ( ص ) به آنان امان داد و فرمود : « هر كس به خانهء ابو سفيان رود در امان خواهد بود ، هر كس به مسجد الحرام برود در امان است و هر كس نيز در خانهء خويش را بر روى خود ببندد در امان مىباشد » و اين يك امان دادن همگانى است . علاوه بر اين هنگامى كه رسول خدا ( ص ) خون نه تن را مباح اعلام كرد و قتل آنان را - هر چند به پرده كعبه بياويزند - مجاز شمرد تأكيد كرد كه همه در امان هستند . همچنين پيامبر اكرم ( ص ) اراضى مكّه را ميان سپاهيان فاتح تقسيم نكرد و اموال مردم اين شهر را نيز غنيمت يا انفال امام نشمرد و افزون بر اين از هر گونه جنگ و خونريزى در اين شهر منع فرمود . بنابراين با اين اوصاف چگونه مىتوان گفت اراضى مكّه در رديف سرزمينهاى فتح شدهء با قهر و غلبه قرار مىگيرد ؟
از ديگر سوى معيار اين كه يك سرزمين سرزمين صلح و يا فتح شده با نيروى
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 313
مساهمون: حسين صابري
ص٣١٣