تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مثنوى — صفحة 122

مساهمون:

ص١٢٢
عطب : به مهملتين هلاكت .
( ( 1572 ) ) حامل عرش اين چهارند و تو شاه * بهترين هر چهارى ز انتباه

ن 901 6 - ك 305 29 حامل عرش : بدان كه عرش ، اطلاقات دارد - كه در موضع ديگر مذكور است . و مناسب اينجا « عرش » به معنى وجود منبسط است كه او را « فيض مقدس » و « حق مخلوقٌ به » گويند . اقتباس از كلام الله تعالى كه * ( وَما خَلَقْنَا اَلسَّمواتِ وَاَلأَرْضَ وَما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ 15 : 85 . ( 1 ) و القاب شامخه بسيار دارد . و وجه الله است كه به وجهى منشعب مىشود به چهار وجه حيوة و علم و خلع و لبس . و اين چهار محمولند بر كواهل آن چهار ملك مقرّب . و اعظم از جملهء آن چهار ملك جبرئيل است . انتباه : آگاه بودن .

( ( 1573 ) ) روز محشر هشت بينى حاملانش * هم تو باشى افضل هشت آن زمانش

ن 901 7 - ك 305 29 هشت : اشارت است به كريمهء * ( وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ 69 : 17 ( 2 ) . يعنى بر مىدارند تخت پروردگار ترا در روز قيامت هشت ملك . و سرّ عدد هشت آنست كه قوس نزول و عروج موافقند ، و هر چه در فاتحهء كتاب تكوين بوده در خاتمه بايد عود كند ، و مدار عود بر انسان كامل است .

( ( 1578 ) ) گفت نامى كه ز هولش اى بصير * هفت گردون باز ماند از مسير
ن 901 12 - ك 305 32 مسير : سير .
( ( 1580 ) ) كه تو زورى داده اى املاك را * كه بدرّانند اين افلاك را
ن 901 15 - ك 305 33 املاك : ملايكه .
( ( 1585 ) ) كه به يزدان لطف رحمن حميد * كه بكردت حامل عرش مجيد
ن 901 23 - ك 306 5 لطف رحمن حميد : در نسخه [ اى ] « آن لطيف بىنديد » ، بىمِثل و نِدّ .
هامش
( 1 ) قرآن كريم ، سورهء حجر ، آيهء 85 . .
( 2 ) قرآن كريم ، سورهء الحاقة ، آيهء 17 . .
شرح مثنوى — صفحة 122 | مصطفى بروجردى / ملا هادي السبزواري