شرح مثنوى — صفحة 317

ن 701 4 - ك 240 11 كه تعلق با همين دنياستش : معلَّق فرمود مذموميّت اين علوم را به تعلَّقِ به دنيا - كه للدنيا تحصيل شود ، و عمر در تفاصيل آنها صرف شود ، و از معرفت خود شناسى و خدا شناسى و فرمانِ خدا شناسى طرفى نبندد . و الَّا اصول اينها در معارف به كار است . و قدرى از احوال نجوم را رسيدن ، متحقّق شدن است به مضمون كريمهء * ( وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ اَلسَّمواتِ وَاَلأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا سُبْحانَكَ فَقِنا عَذابَ اَلنَّارِ . 3 : 191 ( 1 ) و دانش كليّات طب ، بابى از معرفت نفس است . و اما فلسفه نضيجهء [ ؟ ] حقّه نيست ، مگر معارف ثلاثه - كه گفتيم - و دانش مقاماتى است كه عرفاء شامخين رسيده‌اند . چه ، فلسفه تشبّه به إله است علماً و عملًا . يعنى تخلَّق به اخلاق الله - كه در حديث نبوى مذكور است . ( 2 ) و در چنين علمى مولوى قدح نمىكند - و اين واضح است . و ديگر آن كه اقتصار به دانش و عدم تخطى به مقامِ بينش ، قصور است . عين اليقين و حق اليقين را چه نسبت به علم اليقين ؟