قايد : كِشنده .
( ( 1469 ) ) هر كه او چل گام كورى را كشد * گشت آمرزيده و يابد رشد
ن 698 11 - ك 239 18 هر كه او چل گام : مضمون حديث است كه مَنْ قادَ مَكْفُوفاً أرْبَعينَ خُطْوَةً غُفِرَ لَه ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِه وَما تَأَخَّرَ . ( 1 ) مكر تو : مصدر مضاف به مفعول .
( ( 1475 ) ) عقلها از نور من افروختند * مكرها از مكر من آموختند
ن 698 17 - ك 239 21
مكرها از مكر من آموختند : اشارت است به كريمهء * ( وَمَكَرُوا وَمَكَرَ الله وَالله خَيْرُ اَلْماكِرِينَ . 3 : 54 ( 2 )
( ( 1476 ) ) چيست خود آلاجق آن تركمان * پيش پاى نرّه پيلان جهان
ن 698 18 - ك 239 21
نرّه : با تشديد وها . همان نر ، به تخفيف .
( ( 1480 ) ) هر كه گويد كو قيامت اى صنم * خويش بنما كه قيامت نك منم
ن 698 22 - ك 239 23 قيامت نك : يعنى اينك . منم : چه قيامت قيام عند الله است . و نهوض از مقام خودى و ماهيّت و ماده و اتصال به مبدا - كه معاد همان مبدا است * ( كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ 7 : 29 ( 3 ) - و اينها همه در حقّ آن صدر نشينِ محفل جهان ، بلكه برزخ بين الوجوب و الامكان ، به نحو اتمّ محقَّق است . * ( وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ اَلنَّشْأَةَ اَلأُولى فَلَوْ لا تَذَكَّرُونَ . 56 : 62 ( 4 )
وعدهء وصل ترا غير به فردا انداخت
دارم اميد كز امروز به فردا نرسد
( ( 1485 ) ) وقت تنگ و خاطر و فهم عوام * تنگتر صد ره ز وقت است اى غلام
ن 699 7 - ك 239 27
غلام : پسر .
هامش
( 1 ) قريب به اين مضمون ، جامع صغير ، ج 2 ، ص 176 . .
( 2 ) قرآن كريم سورهء آل عمران آيهء 54 . .
( 3 ) قرآن كريم سورهء اعراف آيهء 29 . .
( 4 ) قرآن كريم سورهء واقعه آيهء 62 . .