تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مثنوى — صفحة 308

مساهمون:

ص٣٠٨
آن صوَر و اشباح عكوسند براى صور طبيعيهء داثرهء زايله . و حكما هم در بدايات به لسان اهل حجاب اطلاق وجود ظلَّى بر صور نفسانيه كنند . و بعضى از سفله اينها را موجود ندانند - با وجود تأثيرات در اينها - مع انّه لا ميز فى الاعدام و لا تأثير فيها و لا خبر عنها و لا اشارة إليها اشارة حسيّة او خياليّة او وهمية او عقلية .
( ( 1364 ) ) آن خيال باغ باشد اندر آب * كه كند از لطف آب آن اضطراب
ن 693 12 - ك 237 34 آن خيال باغ : مراد خيالاتى كه در قوّت خيال است ، نيست . بلكه معنى لغوى مراد است . يعنى آن چه ممثل شود از براى تو در خواب يا بيدارى از صور و اشباح . و از اينجاست :
خيال سلمى عن الاجفان لم يغب و طيفها عن عيانى غير محتجب
خيال روى تو در كارگاه ديده كشيدم آن اضطراب : اشارت است به سيلان و دثور عالم طبيعت .
( ( 1370 ) ) چون كه خواب غفلت آيدشان بسر * راست بينند و چه سودست از نظر
ن ندارد - ك 237 37 آيدشان بسر : يعنى به سر رسد .
( ( 1386 ) ) عاشقا خروب تو آمد كژى * همچو طفلان سوى كژ چون مىغژى
ن 694 13 - ك 238 11 همچو طفلان سوى كژ : به ژاى فارسى . چون مىغژى : غژ به غين معجمه و ژاى فارسى ، خزيدن و نشسته راه سپردن .
( ( 1388 ) ) چون بگويى جاهلم تعليم ده * اين چنين انصاف از ناموس به
ن 694 15 - ك 238 12 ناموس : عصمت و عفّت .
( ( 1393 ) ) هين بخوان رَبِّ بِما اَغْوَيْتَنى * تا نگردى جبرى و كژ كم تنى
ن 694 20 - ك 238 14 ربّ بما اغويتنى : اشارت است به كريمهء * ( فَبِما أَغْوَيْتَنِي لأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِراطَكَ اَلْمُسْتَقِيمَ . 7 : 16 ( 1 )
( ( 1397 ) ) آن چنان كس خوش رود در مكرهى * كس چنان رقصان رود در مكرهى
ن 695 2 - ك 238 16
هامش
( 1 ) قرآن كريم سورهء اعراف آيهء 16 . .
شرح مثنوى — صفحة 308 | مصطفى بروجردى / ملا هادي السبزواري