شرح مثنوى — صفحة 276

ن 663 19 - ك 228 25 نسناس : بعضى گفته‌اند ديو مردماند . و صاحب قاموس مىگويد : جنسى است از خلق كه جستن مىكند بر يك پاى . و در حديث است كه إنَّ حَيّاً مِنْ عادٍ عَصَوْا رَسُولَهُمْ فَمَسَخَهُمُ الله نَسْناساً لِكُلِّ إنْسانٍ مِنْهُمْ يَدٌ وَرِجْلٌ مِنْ شِقّ واحِدٍ يَنْفُزوُنَ كَما يَنْفُزُ الطَّائِرُ و يَرْعَوْنَ كَما يَرْعَى الْبَهائِمُ . ( 2 ) يعنى بدرستى كه قبيله اى از عاد معصيت كردند پيغمبر خود را ، پس خدا مسخ نمود ايشان را و نسناس كرد از براى هر يك از ايشان دست و پاى واحد است از يك شق مىجهند مثل جهيدن پرنده از قبيل گنجشك و مىچرند مثل چريدن چهار پايان . و بعضى گفته‌اند آنها منقرض شده‌اند و اينها بر هيأت آنهااند ، چنان كه در همهء مُسوخات گفته‌اند . و بعضى يأجوج و مأجوج دانسته‌اند . و بعضى گفته‌اند خلقى هستند به صورت آدميان و از آدميان نيستند ، و مخالفند با آنها در چيزهاى چند . ناس غير جان جان اشناس نى : يعنى غير حق شناس نى . و شيخ عطار هم جانِ جان بر حق اطلاق كرده كه :