كديه : به كاف فارسى به وزن فديه ، گدايى .
( ( 660 ) ) ترك آن گيريد گر ملك سباست * كه برون آب و گل بس ملكهاست
ن 658 20 - ك 227 3
گر ملك سباست : يعنى اگر چه . و سبا شهر بلقيس است . قال تعالى * ( وَجِئْتُكَ مِنْ سَبَإٍ بِنَبَإٍ يَقِينٍ . 27 : 22 ( 1 )
( ( 667 ) ) پادشاهان جهان از بد رگى * بو نبردند از شراب بندگى
ن 659 5 - ك 227 6
بد رگى : بدره - فارسى - كيسهء چرمى و غيره كه پر از پول كرده به جايى بَرند . و بدره زر به اين معنى است . و گاف فارسى با يا ، علامتِ معنىِ حاصلِ مصدر است در حالت تركيب ، مانند بندگى و بخشندگى .
( ( 668 ) ) ور نه ادهموار سر گردان و دنگ * ملك را برهم زدندى بىدرنگ
ن 659 6 - ك 227 7
دنگ : بىخبر و بىهوش .
درنگ : مكث و تأخير . هر دو فارسى .
( ( 671 ) ) از خراج ار جمع آرى زر چو ريگ * آخر آن از تو بماند مرده ريگ
ن 659 9 - ك 227 8
مرده ريگ : فارسى . ميراث و مخلَّفات ميّت . و مرده رى هم استعمال شود . چنان كه شاعر گفته :
بماند اين همه مال ازو مرده اى
اگر ناصرى بود و گر قادرى
و به معنى بىگاه و هيچ كاره نيز آمده ، لفظ اول .
( ( 674 ) ) تا بگويد چون ز چاه آيى بنام * جان كه يا بشرى لنا هذا غلام
ن 659 12 - ك 227 10 جان كه يا بشرى لنا هذا غلام : يعنى بشارت باد ما را . اين پسرى است مانند يوسف در حسن و جمال . يعنى طبعى كه مسخر عقل شد ، مانند اهل جنّت است . كه در حديث وارد است كه اَهْلُ الجَنَّةِ جُردٌ مُرْدٌ . ( 2 ) و كلام مولوى اقتباس است از آيهء شريفه كه * ( وَجاءَتْ سَيَّارَةٌ فَأَرْسَلُوا وارِدَهُمْ فَأَدْلى دَلْوَه قالَ يا بُشْرى هذا غُلامٌ . 12 : 19 ( 3 )
هامش
( 1 ) قرآن كريم سورهء نمل آيهء 22 . .
( 2 ) قريب به اين مضمون علم اليقين ، ج 2 ، ص 1029 . .
( 3 ) قرآن كريم سورهء يوسف آيهء 19 . .