همچو آن هديه : موافق است با آيات قرآن مجيد كه * ( إِنِّي مُرْسِلَةٌ إِلَيْهِمْ بِهَدِيَّةٍ فَناظِرَةٌ بِمَ يَرْجِعُ اَلْمُرْسَلُونَ فَلَمَّا جاءَ سُلَيْمانَ قالَ أَ تُمِدُّونَنِ بِمالٍ فَما آتانِيَ الله خَيْرٌ مِمَّا آتاكُمْ بَلْ أَنْتُمْ بِهَدِيَّتِكُمْ تَفْرَحُونَ 27 : 35 - 36 . ( 1 )
( ( 567 ) ) عرصه اى كش خاك زر ده دهى است * زر به هديه بردن آن جا ابلهى است
ن 654 3 - ك 225 22
زرّ ده دهى : يعنى زر خالص . چنان كه زر ده نُهى آن است كه از ده حصه ، يكى غش باشد . و همچنين تا زر ده پنجى كه نصف زر و نصف غش باشد .
( ( 568 ) ) اى ببرده عقل هديه تا إله * عقل آن جا كمتر است از خاك راه
ن 654 4 - ك 225 23
اى ببرده عقل : اشارت است به تأويل هديه .
( ( 570 ) ) باز گفتند ار كساد و ار روا * چيست بر ما بنده فرمانيم ما
ن 654 5 - ك 225 24
روا : فارسى . رواج .
پس روان گشتند آن هديه روان
تا به تخت آن سليمان جهان
ن ندارد - ك 225 26
روان : اول معلوم ، و ثانى يعنى زود و فى الحال . يا ثانى به اضافهء هديه به او خوانده شود و جان مراد باشد .
( ( 573 ) ) خندش آمد چون سليمان آن بديد * كز شما من كى طلب كردم نژيد
ن 654 9 - ك 225 26
نژيد : به نون و ژاى فارسى . امر از نژيدن ، يعنى بيرون كشيدن . و مفعول طلب محذوف است .
يعنى كى طلب كردم هدايا را پس هدايا را بيرون ببريد . و مىشود كه مزيد عربى باشد مصدر زادَ يزيد . اعتمادى بر نسخهء حاضره نبود
( ( 576 ) ) مىپرستيد آفتاب چرخ را * خوار كرده جان عالى نرخ را
ن 654 13 - ك 225 28
عالى نرخ : مىتواند كه غالى - به غين معجمه - باشد .
( ( 580 ) ) نى به درگاه خدا آرى صداع * كه سياهى را ببر واده شعاع
ن 654 16 - ك 225 30
هامش
( 1 ) قرآن كريم سورهء نمل آيهء 36 . .