سپاهيان او از باغ وى عبور كردند توجّهى نشان نداد و در مقابل كجذهنى او فرمود :
« او نابيناى ديده و دل است » .
ه : در حالى كه آرزوى مرگ در ساير شرايط و موارد جايز نيست ، جايز است مجاهد مسلمان آرزوى شهادت در راه خدا كند ، بىآن كه در مقابل دشمن تسليم بجويد و يا سستى از خود نشان دهد ، بلكه با قدرت با عزّتمندى و با حزم و درستكارى به نبرد خويش ادامه دهد ، آنسان كه عبد اللّه بن جحش هنگامى كه رو به ميدان نهاد دعا كرد و گفت : « پروردگارا مرا با كسى از دشمنان خويش رودررو كن كه كفر او شديد است و نبرد با او سخت تا با او بجنگم و او مرا به قتل رساند و لباس از تنم بركند و گوش و بينى مرا ببرد و چون با تو ملاقات كنم بپرسى كه اى عبد اللّه بن حجش در چه راهى گوش و بينىات بريده شده است و من پاسخ دهم كه پروردگارا در راه تو » .
چنين بر مىآيد كه اين دعاى عبد اللّه هنگامى بود كه او مشاهده كرد مشركان كشتگان مسلمانان را مثله مىكنند .
و : هر مسلمانى خود را بكشد گناه كرده و به دوزخ خواهد رفت ، هر چند اقدام او به خودكشى ناشى از شدت جراحتها باشد ، آنگونه كه مردى به نام قزمان در همين نبرد وقتى زخمهاى فراوان برداشت و زمينگير شد ، از شدت زخمها خود را كشت و رسول خدا ( ص ) او را گناهكار خواند چرا كه از رحمت خدا نااميد شده و اين در حالى است كه « جز مردمان كافر از رحمت و گشايش خداوند نااميد نمىشوند » « 41 » .
ز : سنّت در مورد شهدا آن است كه غسل داده نشوند و در لباسى جز آنچه در نبرد بر تن داشته و اكنون بر تن دارند كفن بدانان پوشانده نشود ، بلكه با همان لباس خونآلود خود دفن مىشوند مگر آن كه دشمن لباس از تن آنان در آورده باشد كه در اين صورت كفنى ديگر بر آنان پوشانده مىشود .
هامش
( 41 ) - يوسف / 87 .