برخى از دانشمندان مىگويند كلمه « فى سبيل الله » شامل همهء مواردى كه در آن منافع عامّه تأمين مىشود از قبيل ساخت پل و جادّه خواهد بود . قفال شاسى [ از علماى اهل سنّت ] اين نظر را بر گزيده است مشروط به آن كه اين مصارف تنها در ذيل سهم هشتم يعنى « در راه خدا » قرار گيرد نه آن كه همهء مصارف هشتگانه را تحت همين عنوان كلّى « منافع عامّه » قرار دهيم آن گونه كه برخى از كسانى كه هدفشان تعطيل اين فريضه يعنى فريضهء زكات است چنين نظرى را ابراز كردهاند .
ديات
406 - قبل از غزوهء بدر دوران اصلاح فردى مردم با امورى چون نماز و روزه و نيز دوران اصلاح اجتماعى محدود با تشريع زكات فطر بود . هدف از اين اصلاح فردى نيز آن بود كه دلها با قرب به خدا و درك عظمت و جلال او مأنوس و بدين ترتيب با همديگر آشنا و نزديك شود زيرا هر كس به خدا نزديك شود بر بندگان او مهربانى مىكند و هر كس بر بندگان خدا مهربان شود با آنان انس و آشنايى مىگيرد و در كنار آنان نيرويى اصلاح طلب را تشكيل مىدهد كه بنيان خير و حق را استوار مىدارد .
پس از اين دوران در دورهء ميان بدر و احد زمان اصلاحى اجتماعى و فراگير فرا رسيد كه تشريع زكات گامى عملى در اين راه بود ، زكاتى كه با قدرت به وسيلهء حاكمى كه مشروعيّت سلطهء خود را از خداوند گرفته است از مردم ستانده مىشود نه آن كه پرداخت آن داوطلبانه و از روى اختيار شخص باشد ، هر چند حصول اجر و ثواب براى آن متوقف بر چنين چيزى است .
فريضهء زكات يكى از پايههاى تشكيل مدينهء فاضله بود ؛ چرا كه مدينهء فاضله همانگونه كه در بردارندهء اصول فضايل است بايد عوامل باز دارندهء اجتماعيى نيز در حمايت و دفاع از فضيلت داشته باشد ، چه ، فضيلت و آيين مبتنى بر فضيلت اسلام آيينى نقش آفرين مثبت و سازنده است و به همين دليل بايستى از قدرت و نيرويى بهرهمند باشد كه به وسيلهء آن رذيلتها را از خود دور سازد . در چنين شرايطى