ماندهاند . در چنين موردى از زكات بدهى آنان پرداخت مىشود تا تنگدستى و گرفتارى اين گونه مردم بر طرف گردد .
همچنين زكات مىتواند در باز پرداخت بدهى كسانى به كار رود كه براى يك فعّاليّت اجتماعى از قبيل اصلاح ميان طرفين يك دعوا يا تحمّل ديهاى كه دو نفر بر سر آن با يكديگر اختلاف و نزاع دارند وام گرفتهاند . بدهى اين گروه افراد نيز به وسيلهء بيت المال داده و يا در اين خصوص با آنان همكارى مىشود ، هر چند آنان نيازمند نباشند تا بدين وسيله اوّلا خسارتى كه اين گونه خير خواهان در چنين راهى متحمّل مىشوند سبكتر شود و ثانيا ديگر خير خواهان و جوانمردان به چنين كارهايى تشويق شوند .
در اينجا لازم است ميان شريعت الهى كه بر پيامبر ( ص ) نازل شده است با آنچه در قانون روم در دوران معاصر با رسول خدا ( ص ) وجود داشته مقايسهاى صورت گيرد . در حالى كه آن قانون در برخى از اعصار اين را مجاز مىدانسته است كه طلبكار به ازاى طلب خود بدهكار را به بردگى بگيرد شريعت آسمانى دستور همكارى با بدهكاران در پرداخت بدهيهاى آنان را صادر مىكند . اين تفاوتى روشن ميان يك دين آسمانى و يك قانون وضعى است .
هفت : در راه ماندگان : يعنى آن كسانى كه هر چند در شهر خود داراى مال و ثروتى هستند ، امّا اينك در بلاد غربت و در سفر دست آنان تهى شده است . به اين گونه افراد نيز از محل زكات كمك مىشود . البتّه در مواردى كه شخص در شهر و آبادى خود داراى ثروتى است كه مىتواند بىهيچ مشقتى آنچه را در سفر از محل زكات دريافت داشته باز پرداخت كند مىتوان اين مبلغ را به عنوان قرض در اختيار او قرار داد ، هر چند در هر حال اصل آن است كه مبلغى كه در اختيار در راه مانده قرار مىگيرد به عنوان ملك او به وى داده شود و نه به عنوان قرض .
هشت : در راه خدا : يعنى هزينه كردن در امور جهاد كه اين يك هشتم از زكات در مورد تجهيز و تدارك و نيز مخارج جهاد مصرف مىشود .
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 453
مساهمون: حسين صابري
ص٤٥٣