در اين مرحله به اجتهاد رسول خدا ( ص ) بود . امّا ما بايد در كنار آن وحيى نيز در اين باره در نظر بگيريم و بدان قائل شويم چرا كه اگر وحيى در اين مورد نازل نشده بود رسول اكرم ( ص ) كسى نبود كه مردم را از جانب خود به چنين عبادتى امر كند .
مرحلهء دوّم : هنگامى است كه آيات ذيل نازل شد : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد روزه بر شما نوشته شد آن سان كه بر كسانى كه پيش از شما بودند نوشته شده بود . شايد تقواى خدا پيشه كنيد . چند روز مشخّص و محدود [ روزه است ] و هر كه از شما مريض يا در سفر باشد تعدادى از روزهاى ديگر [ روزه خواهد گرفت ] . بر كسانى نيز كه توان آن نداشته باشند به جاى آن فديهاى است كه خوراك بينوايان باشد . پس هر كس داوطلبانه روزه بگيرد همين براى او بهتر است و اگر روزه بگيريد برايتان بهتر است البتّه اگر كه بدانيد » « 4 » .
ابن كثير مىگويد در اين مرحله مسلمانان ميان اين كه روزه بگيرند يا روزه نگيرند مخيّر بودند و هر كس مىخواست روزه مىگرفت و هر كس نمىخواست روزه نمىگرفت .
ما در اين باره نظرى داريم كه در سطور آينده پس از بحث مرحلهء سوّم بدان خواهيم پرداخت .
مرحلهء سوّم : هنگامى است كه با نزول آيات ذيل روزهء ماه رمضان بر همگان واجب شد ، آنجا كه مىفرمايد : « ماه رمضان همان است كه قرآن در آن نازل شده تا هدايت مردمان و آياتى از هدايت و روشنگرى باشد . پس هر كس از شما كه ماه را ببيند بايد روزه بگيرد و هر كس كه مريض يا در سفر باشد چند روزى از روزهاى ديگر [ سال ] . خداوند براى شما سهولت را مىخواهد و خواهان سختى و مشكل براى شما نيست . و بايد اين تعداد را كامل كنيد و خداوند را بر آنچه هدايتتان كرده است بزرگ داريد و باشد كه سپاس به جاى آريد » « 5 » .
هامش
( 4 ) - بقره / 185 - 183 .
( 5 ) - بقره / 185 - 183 .