مؤاخات يا پيمان برادرى
337 - پيامبر اكرم ( ص ) اقدامات خود در مدينه را با ايجاد روابطى ميان مسلمانان كه آنان را به يكديگر پيوند مىدهد و وحدتى را به وجود مىآورد كه همه عناصر مختلف جامعهء اسلامى را با همهء اختلاف در اصل و نسب و زادگاه در خود جاى مىدهد آغاز كرد تا از جامعهاى كه از قبايل و تيرهها و نژادهاى مختلف تركيب يافته بود جامعهاى متّحد و هماهنگ در احساسات و افكار به وجود آورد كه همهء تفاوتها در آن از ميان مىرود و هر آنچه به جاى وحدت تفرقهآور است رخت از ميان بر مىبندد .
پيامبر اكرم ( ص ) در مدينه مهاجرانى را مىديد كه از تيرههاى گوناگون بودند و انصارى كه آنان را پناه و يارى داده بودند ، امّا هنوز خونهاى گذشته در ميان آنان خشك نشده بود . به همين سبب آن حضرت به سراغ اين جامعهء از هم گريزان آمد تا ميان دلهاى افراد آن آشتى و الفت برقرار سازد - آنسان كه هر امّتى نيز از دلهايى كه در ابتدا از هم گريزان بودهاند تشكيل مىشود - و آنها را بر محور حق گرد هم مىآورد . اين در حالى است كه آنچه مىتوانست بيش از هر چيز استوارترين رابطه را ميان افراد اين جامعه برقرار كند ايمان به خداوند و سر فرود آوردن در مقابل احكام الهى ، آن هم در سايهء پاكترين موجود عالم هستى يعنى حضرت محمّد ( ص ) بود .
سهيلى در الروض الانف مىگويد :
« رسول اكرم ( ص ) [ پس از هجرت ] ميان اصحابش كه به مدينه آمده بودند برادرى برقرار كرد تا بدين وسيله احساس تنهايى را كه از غربت بدانان دست مىداد از آنان دور سازد و پس از جدايى آنان از كسان و خاندان آنان را با همديگر آشنايى و انس دهد و آنها را به وسيلهء همديگر قوى و دلگرم سازد » .
به عقيدهء نگارنده آنچه سهيلى مىگويد تنها بخشى از اهداف مؤاخات است