مطلوب دانسته مىشود و از ديدگاه اسلام مصالح حقيقى و اصلى شخص [ كه همان مصالح دينى است ] قبل از مصالح زودگذر دنيوى مورد توجّه قرار مىگيرد و به همين سبب عنايتى كه به امر عبادت و ملاحظهء آن شده به مراتب بيش از عنايت به مسائل زندگى مادّى است ، دنيا راه يافتن سعادت در آخرت و نگريستن به آخرت و در نظر داشتن آن حاكى از عاقبتانديشى و گسترده تر ديدن است « و سراى آخرت سراى زندگى است ، اگر كه مىدانستند » « 19 » .
البتّه اسلام مردم را به رهبانيّت در دنيا فرا نمىخواند ، اما بدين دعوت مىنمايد كه مؤمن زندگى و آسايش آن را از حلال به دست آورد و از حرام بپرهيزد .
البته روشن است كه پرهيز از حرام بدان سبب تشريع شده است كه دامن زدن به آن مصالح حقيقى را كه در اسلام تنها همين نوع از مصالح ، مصالح خوانده شده از ميان مىبرد و به عبارت ديگر هيچ مصلحتى از مصالح حقيقى از دست نمىرود مگر آن كه حرامى مورد ارتكاب قرار گرفته باشد ، زيرا هر حرامى ناگزير مستلزم ستم بر ديگرى و از ميان بردن منافع ديگران است .
پيامبر اكرم ( ص ) خود مباحها را مورد استفاده قرار مىداد و مسلمانان را از اين كه روزيهاى پاك و حلال اين دنيا كه خداوند آن را حلال فرموده بر خود يا ديگران حرام كنند نهى مىفرمود . خداوند نيز در قرآن كريم كسانى را كه حلالها را حرام مىشمرند محكوم كرده و مىفرمايد : « بگو چه كسى زينت الهى را كه خداوند براى بندگان خود [ از زمين ] بيرون آورده است و نيز روزيهاى پاك و خوش [ اين دنيا ] را حرام كرده است ؟ بگو اينها براى آن كسانى است كه ايمان آوردهاند تا در دنيا از آن بهرهمند شوند و در آخرت نيز به صورت ناب و خالص در اختيار آنان قرار گيرد .
اينگونه ما آيات خود را براى مردمى كه مىدانند به تفصيل بيان مىداريم . بگوى پروردگار من تنها پليديها و ناپاكيها را - آنچه از آن آشكار و آنچه نهان است - و نيز گناه و سركشى به غير حق و [ همچنين ] اين را كه به خداوند شرك ورزيد با آن كه
هامش
( 19 ) - عنكبوت / 64 .