همكارى در راه خير و نيكوكارى و دفع گناه و ستم و تجاوز بود و همه جنگهاى پيامبر ( ص ) براى دفع اشرار و نيز باز داشتن شاهان ستمگر از آن صورت مىگرفت كه با سلب آزاديهاى مشروع از ملّتهاى خود آنان را به ستوه آورند .
ز : رحمت و مودّت ؛
اصل رحمت و عطوفت فراگير و مودّت دوستىانگيز و پرهيز از كينههاى دشمنىآور از اصولى است كه حكومت اسلامى بر آن استوار است . البتّه اساس رحمت و مهربانى رحمت و مهربانى با نيكان است نه با اشرار و تبهكاران ، زيرا كه در آيين اسلام رحمت تنها يك انگيزهء عاطفى و احساسى زودگذر نيست ، بلكه مراد از رحمت اسلامى رحمت همگانى است . روايت شده است كه يكى از صحابه به رسول خدا ( ص ) گفت : « اى رسول خدا ( ص ) ، بسيار از رحمت سخن گفتى و ما با زنان و فرزندان خويش مهربانى مىكنيم » و آن حضرت در پاسخ فرمود : « مقصود من اين نيست ، بلكه مقصود من رحمت بر همگان است » . به همين منظور نيز مجازاتهاى بازدارنده در اسلام به عنوان مصداقى از رحمت همگانى مقرّر گرديده است . رسول خدا ( ص ) خود فرمود : « آن كه [ بر ديگران ] رحم ندارد بر او رحمى نيست » و اين نيز روشن است كه برخى از رحم و مهربانيها در درون خود بدترين و سختترين شقاوتها و بىرحميها را نهان دارد و رأفت و رحمت و دلسوزى بر مجرم از همين قبيل است . به همين سبب قرآن كريم مىفرمايد : « زن و مرد زناكار هر يك را صد تازيانه زنيد و دلسوزى بر آنها در [ اجراى ] دين خداوند شما را نگيرد [ و مانعتان نشود ] ، اگر به خداوند و روز واپسين ايمان داريد » « 14 » .
رحمت عادلانه به افراد همان رحمتى است كه به ضعيفان ، بردگان ، فقيران و يتيمان ارزانى داشته مىشود ، آنسان كه رسول خدا ( ص ) فرمود : « مرا در ميان ضعيفان بگذاريد كه يارى و روزيى كه به شما داده مىشود به [ بركت ] ضعيفانتان است » . او به همين سبب مردم را به رحم ورزيدن بر زن ضعيف و ناتوان و به رحم
هامش
( 14 ) - نور / 2 .