خداوند پرهيزگارترين شماست » « 11 » .
قرآن كريم به منظور استوار كردن تعاون و همكارى چنين مقرّر مىدارد كه انسانها همه يك امّتند و سلسله نسب همهء انسانها تنها به يك انسان مىرسد ؛ خداوند مىفرمايد : « اى مردم پروا كنيد از پروردگار خويش كه شما را از نفس واحد [ يك انسان ] آفريد و از همان جفتى براى آن خلق كرد و از آن دو ، مردان و زنان فراوانى برانگيخت و از خداوندى پروا كنيد كه به وسيلهء او مورد پرسش همديگر قرار مىگيرد و نيز از بستگان پروا كنيد كه خداوند بر شما ناظر و نگاهبان است » « 12 » .
ر : با يهوديان ؛
پيامبر اكرم ( ص ) از همان آغاز برپايى حكومت خود در مدينه اصل وحدت بين المللى و همزيستى مسالمتآميز را به اجرا در آورد و بر همين اساس با يهوديان و با بسيارى از قبايل عرب پيمان [ صلح ] بست .
ممكن است در اينجا كسى در صدد اين پرسش برآيد كه آيا اصل تعاون و همكارى با جنگ تعارض ندارد . در پاسخ چنين سؤالى اظهار مىداريم كه اگر همهء مردم خوب مىبودند و اگر قانون جنگل در برخى از حكومتها جارى نبود قطعا جنگ با اصل تعاون و همكارى تعارض داشت . اما [ بايد اين واقعيّت را پذيرفت كه ] همانگونه كه در ميان افراد كسانى بد يافت مىشوند در ميان دولتها نيز اشرارى وجود دارند بنابراين اگر تنها راه بازداشتن اشرار از اعمال شرارتآميزشان مجازاتهاى بازدارنده است حكومتهاى بد نيز تنها از طريق جنگ بازدارنده از شرآفرينى خويش منع مىشوند . به همين سبب است كه خداوند مىفرمايد : « اگر بازداشتن برخى از مردم به وسيلهء برخى ديگر نبود فساد بر زمين حكمفرما مىشد امّا خداوند بر جهانيان فضل فراوان دارد » « 13 » .
چنين است كه مىگوييم جنگ با اشرار [ در تاريخ اسلام ] جلوهاى ديگر از
هامش
( 11 ) - حجرات / 13 .
( 12 ) - نساء / 1 .
( 13 ) - بقره / 251 .