خلق و خوى شايسته مرا قوّت بخش مرا به پيشگاه خود محبوب ساز و به مردم مرا وامگذار . اى پروردگار مستضعفين و اى پروردگار من ، به جمال پر كرامتت كه آسمانها و زمين بدان روشن شده ، تاريكيها بدان رخت بر بسته و كار اوّلين و آخرين مردمان بدان سامان يافته پناه مىبرم از اين كه خشم خويش را بر من روا دارى ، ناخشنودى و قهر خود را بر من فرود آورى . به تو پناه مىبرم از زوال نعمتهايت ، از غافلگير شدن به نقعتهايت ، از رخت بر بستن عافيت و از همه جلوههاى - خط و ناخشنوديت فرجام و فرمان از آن توست و من بهترين آنچه را در توان دارم تقديم مىكنم و هيچ نيرو و توانى نيست جز به فيض تو » « 17 » .
از ديگر فرمودههاى آن حضرت به هنگام ترك مكّه آن است كه چون [ براى آخرين بار به كعبه ] نگريست فرمود : « تو [ اى سرزمين مكّه ] دوست داشتنىترين سرزمينهاى خداوند براى من هستى و اگر نبود كه ساكنان تو مرا از دامنت بيرون راندند هرگز بيرون نمىرفتم » .
گفتنى است مراد رسول خدا ( ص ) از اين كه مردم او را بيرون راندند همان آزارها و ممانعتهايى است كه براى دعوت وى به عمل مىآوردند و منجر به هجرت وى از اين سرزمين گرديد .
به هر حال پيامبر ( ص ) با اين دعاى تضرّع آميز سفر خويش را آغاز كرد ، سفر مباركى كه ثمرات شيرينى را براى همهء بشريّت به بار مىآورد و آغاز گسترش و فراگيرى دعوت او گشت .
كوتاه سخن آن كه ، انديشه هجرت در پى دوّمين پيمان عقبه و به دنبال پايان حج آن سال نضج گرفت و اين در حالى بود كه مسلمانان قبل از آن به مدينه هجرت كرده بودند . گفتهاند هجرت پيامبر ( ص ) در ماه محرّم و ماه سفر سال پس از پيمان عقبه نبود ، هر چند در اين زمان و احتمالا از ابتداى همين ماه آغاز شده بود و بنابر صحيحترين روايات پيامبر ( ص ) و همراهان در روز دوشنبه دوازدهم ربيع الاوّل وارد مدينه شدند .
هامش
( 17 ) - البداية و النهاية ، ج 3 ، ص 178 .