شكنجهء كسانى قرار داشتند كه آنان را براى بازداشتن از دين خود و وادار كردن به خروج از دين زير شكنجهاى سخت قرار مىدادند .
برخى از مؤمنان بودند كه براى حفظ دين خود و براى ايمن ماندن از سرزنش و يا شكنجه و آزار ، ايمان خود را از خانواده ، پدر ، مادر و برادر و خواهر خويش پنهان مىساختند . چه در هر خانهاى كسى يا كسانى بودند كه به اسلام در آمده و به همين جرم مورد سرزنش و ملامت ديگران و حتّى خانوادهء خود قرار مىگرفتند و سپس اگر آنان اين سركشى خود را ادامه مىدادند ، آن سرزنش جاى خود را به شكنجه مىداد و هيچ خويشاوند مهرورز يا اراده سختى از سوى كسانى كه خداوند به آنان ايمان بخشيده و به نيروى يقين چنگ زدهاند نمىتوانست در مقابل اين آزارها از آنان حمايت كند .
هيچيك از مسلمانان از بيم آزار ديگران آشكارا قرآن را تلاوت نمىكردند مگر رسول خدا ( ص ) كه دعوت الهى و تبليغ رسالت پروردگار بر او چنين ايجاب مىكرد كه قرآن را آشكار سازد ، هر قدر در اين راه مورد آزار قرار گيرد .
خداوند او را از آزار مردم نگه مىداشت و به همين سبب قريش نمىتوانست او را از تلاوت قرآن باز دارد . آنان از همينرو همديگر را از اين نهى مىكردند كه به قرآن گوش فرا دهند ، امّا هر يك از آنان دور از چشم دوستان خود ، مخفيانه به گوش دادن آيات قرآن مىرفتند و به آنچه خود ، همديگر را از آن نهى مىكردند مىشتافتند . جالب آنكه هر كدام از اين افراد نيز گمان مىكرد كه تنها اوست كه با اين قرار مخالفت كرده است ، امّا واقعيّت آن بود كه همهء آنان آنچه را بر آن اتّفاق كرده ، مورد نقض قرار داده بودند .
راويان آوردهاند كه نخستين كسى كه پس از پيامبر آشكارا به تلاوت قرآن پرداخت عبد اللّه بن مسعود بود . ابن اسحاق از عروة بن زبير به نقل از پدرش زبير بن عوام روايت كرده است كه گفت : روزى اصحاب رسول خدا ( ص ) گردهم آمده بودند و گفتند : « به خداوند سوگند تاكنون قريش نشنيده است كه كسى قرآن را
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 650
مساهمون: حسين صابري
ص٦٥٠