قرار نمىگيرد .
به همين سبب ، كسانى كه به اسلام مىگرويدند اندك اندك به اين آيين در مىآمدند بىآنكه خيزشى و يا حركتى ناشى از يك احساس زودگذر در كار باشد .
233 - دلهاى مؤمنان از همان آغاز در بوتهء امتحان قرار گرفت : اسلام حركت خود را آغاز كرد و چون نورى در ميان ظلمت به پيش مىرفت . با تابش آن ، دلهايى مؤمن نورانيّت يافت و در ميان لجاجت شرك و كژى مشركان بدانها راه گشود و در آن استقرار گرفت . گروهى مؤمن اسلام آوردند ، امّا از اين منع شدند كه حتّى شعائر دينى خود را اقامه كنند و به همين سبب آنان در آغاز دوران دعوت در مسجد الحرام نماز به جاى نمىآوردند و بلكه براى اقامهء اين مهم به درّههاى مكّه مىرفتند . آنان دين خود را مخفى مىداشتند و قرآن كريم را آشكارا در ميان مردم تلاوت نمىكردند .
پيامبر ( ص ) نيز با آن منزلت و جايگاهى كه در ميان قريش داشت چنين مىكرد يك بار ابو جهل - كه اين اسم را در دوران اسلام يافت و با آن كردارى كه وى در پيش گرفته ، شايستهء چنين نامى بود - رسول خدا ( ص ) را در نماز ديد . پس به سراغ آن حضرت آمد و با تبختر و تكبرى آشكار گفت : « آيا تو را از نماز در اينجا باز نداشتم ؟ » امّا پيامبر ( ص ) به او توجّهى نكرد زيرا مىدانست كه ادب اسلامى آن است كه چون با لغو و بيهودگى مواجه شود ، به بزرگى از كنار آن بگذرد .
نخستين مسلمانان اين امكان را در اختيار نداشتند كه آشكارا براى فرا گرفتن تعليمات دين خود از پيامبر ( ص ) بر پيرامون او گرد آيند ، بلكه مخفيانه در خانهء ارقم بن ابى ارقم جمع مىشدند .
مورّخان گفتهاند : هنگامى كه عمر اسلام آورد ، در آن خانهء مبارك 39 نفر مسلمان گرد آمده بودند . البتّه اين روايت بدان معنى نيست كه مسلمانان در آن هنگام تنها اين تعداد بودند ، بلكه علاوه بر آنانى كه در خانهء ارقم گردهم آمده بودند ، بردگان مؤمنى نيز وجود داشتند كه گرفتار كارهاى صاحبان خود و يا در زير
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 649
مساهمون: حسين صابري
ص٦٤٩