تكبّر و برترى طلبى بر ديگران و تحقير و اهانت به آنان ندارد .
بنابراين ، هيبت فطرى و تكوينى كه از علم و اخلاق و فضيلت مايه مىگيرد با تواضع و فروتنى چون دو برادر تنى هستند كه از يك مادر زاييده شدهاند و از يكديگر جدا نمىشوند ؛ چرا كه چنين هيبتى فطرى نيازمند تغذيه و مايهء حياتى ساختگى نيست ، بلكه چنين هيبتى تواضع را ايجاب مىكند تا در نتيجه پيوند و تكامل اجتماعى شكل گيرد .
عفو و گذشت
132 - اين دو از قلبى سليم و خلق و خويى بزرگ منشانه سرچشمه مىگيرند .
از عايشه روايت شده است كه دربارهء خلق و خوى پيامبر ( ص ) گفت :
« خوى او قرآن بود » ؛ چه ، او رهنمودهاى قرآن را به دل مىگرفت و از شيوهاى كه قرآن پيشنهاد مىكرد بىهيچ انحرافى و بىآنكه هيچ كژى در آن روا دارد پيروى مىكرد . او اين امر الهى را فرمانبردار بود كه مىفرمايد : « عفو در پيش گير ، به نيكى فرمان ده و از جاهلان دورى گزين » « 22 » و نيز آنجا كه مىفرمايد : « نيكى با بدى برابر نيست . حتّى بديها را با آنچه نيكوتر است پاسخ ده كه در اين صورت خواهى ديد آنكه ميان تو و او دشمنى و عداوت بود به سان دوستى صميمى در آمده است » « 23 » .
خداوند او را پيش از بعثت براى آن آماده ساخته بود كه نسبت به لغزشهاى مردم بسيار با گذشت باشد و از خطاهاى آنان چشم در پوشد . از ديگر سوى روشن است كه عفو و گذشت جز در قلبى كه از كينهها و دشمنيها خالى باشد جاى نمىگيرد . نيز آنكس كه تلاش مىكند تا خلق را به حق راهبرى كند ناگزير بايستى
هامش
( 22 ) - اعراف / 199 .
( 23 ) - فصلت / 34 .