نيز بدان سبب بود كه عموهاى او در اين پيكار شركت داشتند و شايد او دوست داشت حدّاقل شاهد صحنهء اين جنگ باشد ؛ چه ، او دلى پاك داشت كه نمىتوانست در زمانى كه مردم در گرفتارىاند ، آرام و آسوده باشد . بنابراين ، او تنها در اين نبرد مشاهده كننده و گاه نيز يك مدافع بود و به كارى كه جنگ و هجوم شمرده شود ، دست نزد . او خود دربارهء نقش دفاعى خود كه هيچ ماجراجوييى در آن نبود ، چنين مىفرمايد كه « من نيزه را از عموهايم باز مىداشتم » يعنى مانع آسيب نيزهها به آنان مىشدم .
بدينترتيب ، رسول خدا ( ص ) در اين نبرد تنها سپرى باز دارنده براى عموهاى خود بود و هرگز دست اندركار نبرد نشد ، مگر آنكه ، از خويشان خود و سرپرستان خويش كه حق سرپرستى از او را به جا آورده بودند ، دفاع كرد .
به هر حال ، او در اين نبرد كه حتّى از نظر شعله افروزانش جنگى گناه آلود بود ، تنها يك بيننده بود و در هيچ عمل تهاجمى و جنگى شركت نجست مگر آنكه سپرى براى عموهايش بود .
حلف الفضول
102 - پيامبر در مطلع زندگى خويش در ميان قوم خود به سر برد و با وجدان اجتماعى آنان - در صورتى كه در راستاى خير و نيكى باشد ، همراه مىشد و از هر گونه شر و بدى اجتناب مىورزيد و خود را بدان نمىآلود . او آنچه را كه با فطرت سليم كه خداوند وى را بر آن فطرت آفريده و با راه راستى كه خداوند او را بدان رهنمون شده و وى را آموخته بود سازگارى داشت ، انجام مىداد .
از اين جمله ، « حلف الفضول » بود ، همان پيمانى كه ابن كثير دربارهء آن مىگويد : « اين بزرگ منشانهترين و شرافتمندانهترين پيمان در ميان اعراب بود » .
اين پيمان در زمانى انعقاد يافت كه به اجماع همهء راويان - رسول خدا ( ص ) بيست سال داشت راويان گفتهاند : پس از نبرد فجار ، حلف الفضول در ماه ذى - القعده منعقد شد و آن نبرد چهار ماه قبل از اين پيمان رخ داده بود . بر اين اساس ،