نبرد فجار در يكى از ماههاى حرام يعنى ماه رجب به وقوع پيوسته است . مورّخان دربارهء اين جنگ نگفتهاند كه آن در زمانى رخ داد كه مراسم حج برپا بود . اين نيز تأييد مىكند كه نبرد در سه ماه ذو القعده ، ذو الحجّه و محرّم نبوده و در ماه رجب صورت گرفته است ، ماهى كه از « ماههاى حج » شمرده نمىشود ولى يكى از « ماههاى حرام » است .
در مورد سبب انعقاد اين پيمان گفتهاند :
مردى از زبيده كالاهايى را به مكّه آورد . عاص بن وائل آنها را از او خريد ، امّا بهاى آن را به وى نپرداخت . او براى استيفاى حق خود به بنى عبد الدار ، مخزوم ، جحم و ديگران شكايت برد و كمك خواست ، امّا پاسخى نشنيد و بدينترتيب چون مشاهده كرد كه حقش از ميان رفته و كسانى نيز كه از آنها تقاضاى كمك كرده از كمك كردن به او فرو نشستهاند ، صبحگاهان در حالى كه قريش در محافل خود بر پيرامون كعبه نشسته بودند ، بر بالاى كوه ابو قبيس رفت و با بلندترين صدا چنين فرياد برآورد كه :
« اى آل فهر ، به يارى مظلومى بشتابيد كه در متن مكّه كالاهايش را از او گرفتند و او در مكّه از خانه و كسان خود دور است .
« به داد محرم درماندهاى برسيد كه هنوز عمرهاش را به پايان نبرده است و ميان حجر اسماعيل و حجر الاسود قرار دارد .
« اى مردان مكّه ، حرمت از آن كسى است كه بزرگوارى خويش را به غايت رساند و نه براى تاجرى نيرنگ باز و تبهكار » .
اين مرد ستمديده با اشعارى كه بر زبان آورد و با يادآورى ستمى كه بر او رفته است ، غيرت آن مردم را بر مىانگيزد ، بويژه آنكه وى يادآور مىشود اين ستم در متن سرزمين الهى و در كنار خانهء خدا يعنى آنجا رخ داده است كه هيچ ثروتى در آن به غارت نمىرود و هيچ حقى پايمال نمىشود ، اين ستم درست در نقطهاى بين حجر اسماعيل و حجر الاسود يعنى همانجايى كه آن را مقدّس مىشمارند به وقوع پيوسته
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 269
مساهمون: حسين صابري
ص٢٦٩