توصيف زمزم به اين كه پايان نمىپذيرد و حاجيان از آن سيراب مىشوند ، نوعى پيشگويى است كه گذشت زمان تا امروز آن را به اثبات رسانده است ، چرا كه هنوز نيز حاجيان از اين چاه آب مىنوشند و آن نيز به سخاوتمندى آنان را برخوردار مىسازد ، چه اينكه چشمهاى است غنى و آبى در جوشش و پايان ناپذير كه هنوز نيز بركت اسماعيل ، مهترى عبد المطلب و دلالت بر اين حقيقت را كه خانهء خدا را بركت در ميان گرفته است با خود به همراه دارد ؛ چه ، خداوند مىفرمايد : نخستين خانهاى كه براى مردم بنا نهاده شد خانهاى در مكّه كه مبارك است و منبع هدايت جهانيان » « 9 » .
63 - هركس در تاريخ زندگى عبد المطلب بنگرد به اين نتيجه خواهد رسيد كه او واجد سه صفت ستوده بود :
الف ) نيكى و گذشت : او پناهگاهى براى مردم ، نزديك و آشنا با آنان و محبوب ايشان بود ، با هيچكس تندى نمىكرد و بر كسى برترى نمىجست و فخر نمىورزيد ، مردم مكّه به او اطمينان داشتند ، او را مورد اعتماد مىدانستند و به داورى او ، حتّى اگر بر ضرر ايشان بود ، خشنود بودند .
ب ) بركت : او دست به كار هيچ عملى نمىشد مگر آنكه خداوند در آن بركتى قرار مىداد كه حفر چاه زمزم يك نمونه است ، او اگر در ميان قوم خود ثروتى سرشار نداشت ، از كرمى سرشار برخوردار و در روزى او بركتى قرار داده شده بود ، او فضل فراوانى را به قريش بخشيد و بر تودهء آن مردم خير و بركت آورد ، از بخشش به ديگران دريغ نمىورزيد و همهء ثروتها را به خود اختصاص نمىداد ؛ چرا كه خداوند او را از آزمندى نفس حفظ كرده بود .
ج ) اراده استوار : او ارادهاى استوار داشت و بر هر كار نيكى كه بدان مىپرداخت ، هر چند با مشكلات فراوانى روبرو شود ، و بر كارهايى كه براى خير و
هامش
( 9 ) - آل عمران / 96 .