آنان را بر هم مىزد - ، قصاص و انتقامجويى در حرم مكّه را بر خود حرام كرده بودند تا آنجا كه گاه كسى قاتل فرزند يا برادر خود را در اين سرزمين ملاقات مىكرد امّا هيچ آزار و آسيبى بر او روا نمىداشت و اين ، به خاطر تقديسى بود كه آنان به دلهاى خود براى اين منطقه قائل بودند . اعراب نه تنها مكان حرم را محترم مىشمردند ، بلكه زمان برگزارى حج را نيز محترم و مقدّس مىداشتند و به همين دليل ، در ماههاى حج و عمره يعنى ذو القعده ، ذو الحجه ، محرّم و رجب كه ماههاى حرام ناميده مىشود ، جنگ نمىكردند . ماه رجب كه ماه به جاى آوردن عمره از سوى قبيله مضر بود رجب مضر نام گرفته بود .
اسلام نيز در تشريع خود ، احترام اين خانه و منطقهء حرم و نيز ممنوعيّت هر گونه جنگ در ماههاى حرام را به رسميت شناخت ، البتّه بايد مواردى را كه تجاوزى از سوى دشمن صورت گرفته و جهاد مسلمانان جهاد دفاعى است از اين تحريم مستثنى دانست زيرا ، اين از مصاديق ستم روا داشتن به خود است كه آنكه نسبت به او تجاوزى صورت گرفته از خود دفاع نكند .
د : صحراى عرب جايگاه تنازع ميان قبايل گوناگون بود و در ميان همهء قبايل كسى يا جايى وجود نداشت كه به برقرارى سيستم و نظامى براى زندگى و رفع اختلافات آنان بپردازد ، مگر مكّه . البتّه قدرت و سيادت مكّه عنوان يك دولت را به خود نگرفته و تنها سلطه و سيادتى بود كه از تعاون ، همكارى و اتّفاق آراء اعراب نشأت مىگرفت . بنابراين نظام سيادت مكّه ، نظامى آزاد بود كه از مردمى آزاده قدرت خود را مىگرفت و در ميان آنان نيز اجرا مىشد . هر چند در آغاز ، دولتى در مكّه وجود نداشت ، امّا اين امكان بود كه در صورت توسعهء قدرت و سلطهء مكّه و وجود توانايى و قابليّتهاى پايدار ، مكه شايستگى آن را پيدا كند كه مقرّ دولتى عربى قرار گيرد . زيرا مردم شاهد رياست و پيشوايى از قبل شكل گرفتهاى در مكّه بودند كه به مقتضاى ارادهء مشترك قبايل عرب و به مقتضاى نوعى انتخابات طبيعى در سرزمينهاى عربى از اراده و انتخاب مردم سرچشمه
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 100
مساهمون: حسين صابري
ص١٠٠