اكنون كه مقدمه را ادامه مىدهم ابواب كتاب را نيز نام مىبرم تا هريك از آنها مستقلا شناخته شوند و علت آوردن هركدام براى خواننده روشن باشد .
ثعالبى پس از اين سخن ، از همهء ابواب ياد مىكند و از آن جمله باب بيست و چهارم و بيست و پنجم را نيز نام مىبرد . اين خود اين برداشت را تقويت مىكند كه كتابى كه فراروى ما قرار دارد برحسب آنچه ثعالبى خود آن را سامان بخشيده ، دربردارندهء بيست و پنج باب است .
نسخهء خطى الاقتباس
ما تنها به يك نسخه خطى از كتاب الاقتباس من القرآن الكريم دست يافتيم و از روى عكس آنكه در كتابخانهء مركز نسخ خطى عربى وابسته به اتحاديه عرب وجود داشت ، تصويرى ديگر فراهم آورديم . اصل اين تصوير از روى نسخهء خطى كتابخانه سليم آقا به شمارهء 38 تهيه شده و شمارهء فيلم موجود در كتابخانهء مركز نسخ خطى عرب نيز « ن 826 فى 775 / 898 » است .
در ورقهء 50 و ورقهء 90 از اين نسخهء خطى مهرى از سلطان سليم وجود دارد كه در آن آمده است :
پادشاه بخشنده حاج سليم آقا اين كتاب ارجمند را براى خدا وقف كرد و شرط نهاد كه نه بيرون داده شود و نه رهن داده شود « و هركه آن را پس از اينكه شنيد تغيير دهد گناهش بر گردن كسانى است كه آن را تغيير دهند » « 1 » .
اين نسخهء خطى داراى صد و نوزده ورقه با ابعاد 22 * 15 سانتيمتر است و با خطى خوانا كه به سدهء يازدهم هجرى قمرى بازمىگردد كتابت شده است . نسخه در عين حال تحريفها ، تصحيفها و غلطهاى املايى فراوانى دارد كه در بسيارى از مواقع ، چهره متن را تخريب كرده و اخبار تاريخى را نيز ديگرگون نمايانده است . در شرايطى كه وجود نسخههاى متعدد از يك اثر خطى توان زيادى را در مقايسه و مقابله از محقق مىگيرد ، يگانه بودن نسخه در جاى خود بدان معناست كه مىبايست براى راه يافتن به متنى كه هرچه بيشتر به نسخه مادر ، كه مؤلف آن را پديد آورده است نزديك باشد ، بسيار تلاش كرد .
تصحيف و تحريفى كه در اين نسخهء خطى صورت پذيرفته ، انواعى از غلطهاى املايى ، خطاهاى حركتگذارى ، تصحيف در آيات قرآن كريم ، تغيير متون شعر و نثر و تحريف واژهها
هامش
( 1 ) . اقتباس از آيهء 181 بقره :فَمَنْ بَدَّلَهُ بَعْدَ ما سَمِعَهُ فَإِنَّما إِثْمُهُ عَلَى الَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُ- م .