فصول پيمانها
فصل [ 5 ] : در پيمانهايى كه دربردارندهء فراخوان به تقواى الهى و آداب حكمرانى بوده است
ابو القاسم عبد العزيز بن يوسف در فرمانى كه از سوى طائع « 1 » به مؤيد الدوله « 2 » صادر شده و به موجب آن وى را بر جرجان ، طبرستان و سرزمينهاى مجاور تا سرزمين جبل گمارده ، چنين آورده است : او را به پرواى از خداوند ، فرمانبرى از او ، ترس از او ، از نظر دور نداشتن او ، چنگ زدن به فرمانهاى او ، دست بداشتن از بازداشتههاى او و بهره گرفتن از دنياى خويش براى آخرت خود ، عمل خود براى علم خويش ، جوانى خود براى پيرى خويش و ديروز خود براى پسين روز خود فراخوانده است و نيز به اينكه در اين همه ، ادب الهى را در تكيه زدن بر كرسى بخشايش ، فرمان راندن به شناختهها و ستودهها ، راستى در گفتار ، چشم فروبستن ، خشم فروخوردن و دست بداشتن [ از بدى ديگران ] پيشه كند و به يقين بداند كه پرهيز از خداوند سودمندترين پشتيبان ، سزاوارترين ياور ، ستودهترين توشه و ارجمندترين ذخيرهء رستاخيز است . خداوند مىفرمايد :
إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفازاً * حَدائِقَ وَ أَعْناباً
« 3 » و نيز
وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً * وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ
« 4 » .
هم در فرمانى كه به قاضى القضاة ابن معروف « 5 » نوشته آمده است : وى را به باور داشتن پرهيز از خداوند كه نشان راهيافتگى است و نيز بدان فرمان داده است كه از خداوند آنسان بپرهيزد كه هر پرهيزكننده از تهديدها و هر برآورندهء وعدههاى او از او مىپرهيزد و نيز وى را
هامش
( 1 ) . نام كامل او ابو بكر عبد الكريم بن مطيع و لقب او طائع بوده است . از خليفگان عباسى است كه در چهل و سه سالگى و به سال 363 ق . پدر خويش را از خلافت به زير كشيد و خود نيز در سال 393 ق . درگذشت . بنگريد به :
تاريخ الخلفاء ، ص 411 - ت .
( 2 ) . او پسر خليفه طائع للّه بود كه در سال 364 ق . پدرش ولايت رى و اصفهان را به وى سپرد . او به سال 373 ق .
درگذشت . بنگريد به : تاريخ الخلفاء ، ص 406 - 409 - ت .
( 3 ) . نبأ / 31 و 32 : مسلما پرهيزگاران را رستگارى است ، باغچهها و تاكستانها .
( 4 ) . طلاق / 2 : و هركس از خدا پروا كند خدا براى او برون شدى قرار مىدهد ، و از جايى كه حسابش را نمىكند به او روزى مىرساند .
( 5 ) . متن از فرمانى است كه صابى به قاضى القضاة ابو الحسين عبيد اللّه بن احمد بن معروف نوشته و اين متن در المختار من رسائل الصابى ( ص 118 ) آمده است - ت .