از قبيل همين « الكشف عن الساق » تعبير ابن قيس رقيات است در اين بيت :
تذهل الشّيخ عن بنيه و تبدى * عن خدام العقيلة العذراء
يعنى : هر مردى كهنسال را از توجه به فرزندان خويش باز مىدارد و به خود مشغول مىسازد و خلخال آن دوشيزهء شوهر نكرده را آشكار مىنمايد . ]
108 - إياب :
نافع از معنى اين كلام خداوند - تعالى - پرسيد : « إيابهم » .
ابن عباس گفت : « الإياب الرّجوع » ( اياب به معنى رجوع است ) . چون نافع از او پرسيد :
آيا عرب با چنين تفسيرى آشناست ، گفت : آرى ، آيا نشنيدهاى شعر عبيد بن ابرص را :
و كلّ ذى غيبة يئوب * و غائب الموت لا يئوب
يعنى : هر كه غايب شده باز مىگردد ، اما آن كه به مرگ غايب شده باز نمىگردد .
[ اين كلمه در آيهء غاشيه / 25 آمده است :
« إِنَّ إِلَيْنا إِيابَهُمْ * ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا حِسابَهُمْ »
. يعنى : بازگشت آنان به نزد ما و حساب آنان نيز با ماست .
اين صيغه تنها يك بار در قرآن آمده ، اما از همين مادّه است :
« مآب » ، نه بار ؛ « أوّبى » ، يك بار در آيه سبأ / 10 ؛ « اوّاب » به صورت مفرد ، پنج بار ؛ « اوّابين » ، يك بار در آيه اسراء / 35 .
تفسير « إياب » به « رجوع » يك تقريب به ذهن است و در كنار آن اين نكته را نيز مورد توجّه قرار مىدهيم كه رجوع نيز از واژههاى قرآنى است و از اين مادّه كاربردهاى ذيل در قرآن آمده است :
« مرجع » ، شانزده بار ؛ « رجعى » ، يك بار ؛ فعل ماضى « رجع » به صيغههاى مختلف ، يازده بار ؛ فعل مضارع آن پنجاه و پنج بار ؛ فعل امر آن ، سيزده بار .