در كنار اين مسائل از اين نكته غافل نمىمانيم كه در بيان قرآنى ، اين كلمه داراى ويژگى معنايى خاصى است و در سه آيهاى كه به كار رفته با « احساس آشنايى و آرامش » و « هدايت » و « نور » همراه آمده و بدين ترتيب كلمهء « شهاب » قبل از خود را در سياقى جز سياق باز دارنده و منع كننده ، همانند آنچه در آيات جن و حجر و صافات مشاهده مىشود ، قرار داده است .
با توجّه به همين ويژگى معنايى است كه ابن اثير در النهايه دربارهء سخن امام على [ عليه السلام ] « حتى أورى قبسا لقابس » مىگويد : يعنى نورى از انوار حق را براى جويندگان آن آشكار ساخت . ]
41 - أليم :
نافع بن ازرق از معنى اين كلام خداوند - تعالى - پرسيد : « عذاب أليم » .
ابن عباس اين كلمه را به « وجيع » ( دردناك ) تفسير كرد و بر اين تفسير شعر شاعر را گواه آورد كه مىگويد :
نام من كان خليّا من ألم * و بقيت الليل طولا لم أنم
يعنى : آن كه هيچ دردى نداشت خوابيد و من سرتاسر شب را بيدار ماندم و هيچ نخوابيدم .
[ اين كلمه حدود هفتاد بار در قرآن كريم و در توصيف عذاب و مجازات و مؤاخذهء الهى آمده است . علاوه بر اين ، در سورهء يوسف / 25 ، در مجازات غير خداوند به كار رفته است ، آنجا كه مىگويد :
« ما جَزاءُ مَنْ أَرادَ بِأَهْلِكَ سُوءاً إِلَّا أَنْ يُسْجَنَ أَوْ عَذابٌ أَلِيمٌ »
« سزاى آن كس كه قصدى سوء درباره خانوادهات داشته باشد جز آن نيست كه به زندان افكنده و يا به عذابى دردناك گرفتار شود » .
از همين مادّه ، فعل مضارع مجرد آن نيز در مقام سخن گفتن از سختى و آثار جنگ ، در آيه نساء / 104 آمده است :
« إِنْ تَكُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَما تَأْلَمُونَ »
« اگر كه شما به درد و رنج گرفتار مىآييد ، آنان نيز چنان كه شما درد و رنج مىبينيد درد و رنج مىبينند » .
راغب در المفردات « الم » را به « الوجع الشديد » ( درد شديد ) تفسير كرده است .