41 - أليم :
يعنى : آن كه هيچ دردى نداشت خوابيد و من سرتاسر شب را بيدار ماندم و هيچ نخوابيدم . [ اين كلمه حدود هفتاد بار در قرآن كريم و در توصيف عذاب و مجازات و مؤاخذهء الهى آمده است . علاوه بر اين ، در سورهء يوسف / 25 ، در مجازات غير خداوند به كار رفته است ، آنجا كه مىگويد : « ما جَزاءُ مَنْ أَرادَ بِأَهْلِكَ سُوءاً إِلَّا أَنْ يُسْجَنَ أَوْ عَذابٌ أَلِيمٌ » « سزاى آن كس كه قصدى سوء درباره خانوادهات داشته باشد جز آن نيست كه به زندان افكنده و يا به عذابى دردناك گرفتار شود » . از همين مادّه ، فعل مضارع مجرد آن نيز در مقام سخن گفتن از سختى و آثار جنگ ، در آيه نساء / 104 آمده است : « إِنْ تَكُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَما تَأْلَمُونَ » « اگر كه شما به درد و رنج گرفتار مىآييد ، آنان نيز چنان كه شما درد و رنج مىبينيد درد و رنج مىبينند » . راغب در المفردات « الم » را به « الوجع الشديد » ( درد شديد ) تفسير كرده است .