دلالت بر چنين معنايى استفاده نمىكنيم .
به همين ترتيب دو كلمهء « مؤصدة » و « مغلقة » نيز با يكديگر مترادف نيستند تا بتوان اين احتمال را در مورد آنها اظهار داشت كه به منظور رعايت فاصله ، يكى جايگزين ديگرى شده است .
بلكه واژهء « ايصاد » در بر دارندهء ويژگى معنايى خاصّى است و بر محكمتر بستن و كاملا قفل كردن استوار ساختن دلالت مىكند . در زبان عربى كلمه « وصيد » براى خانههاى محكمى به كار مىرود كه در دل كوهها از سنگ ساخته شده است . همچنين گفته مىشود : « استوصد الجبل » يعنى آن كه خانهاى از سنگ در كوهستان بنا كرد .
با چنين مفهومى از كلمهء « ايصاد » يعنى دلالت بر استوارى و استحكام و محكم بستن است كه در سورهء بلد آمده است :
« وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِنا هُمْ أَصْحابُ الْمَشْأَمَةِ * عَلَيْهِمْ نارٌ مُؤْصَدَةٌ »
« كسانى كه به آيات ما كفر ورزيدند ، آنان تيره بختانند و بر آنان آتشى افروخته كه آنان را در بند خويش آورده است .
در اين آيات فاصله رعايت نشده و به اين جنبهء لفظى اهميتى داده نشده ، بلكه غرض برترين بلاغت به معنا و محتوا يعنى بدان تعلق گرفته كه آتش به طور كامل اصحاب مشأمة را در بر مىگيرد و به صورتى محكم و استوار آنان را به زندان خويش در مىآورد .
در آيات سورهء زلزال مىنگريم :
« وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقالَها * وَ قالَ الْإِنْسانُ ما لَها * يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها * بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحى لَها »
.
دربارهء اين آيات گفتهاند : هر چند مشهور ، متعدّى شدن « أوحى » به « الى » است ، اما در اينجا به منظور رعايت فاصله ، اين فعل به حرف « لام » متعدى شده است » . « 23 »
اكنون ما به استقرا در مواردى كه فعل ايحاء در قرآن آمده مىپردازيم و مشاهده مىكنيم تنها در جايى فعل « اوحى » به حرف « الى » متعدّى مىشود كه مخاطب وحى موجودى از موجودات زنده است . اين قاعده در تمامى آياتى كه فعل « اوحى » به « الى » متعدّى شده - و شمارهء آنها شصت و هفت آيه است - عموميت دارد .
هامش
( 23 ) ابو حيان ، البحر المحيط ، ج 8 ، ص 501 ، « سوره زلزال » .