لَهُ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ نافِلَةً وَ كُلًّا جَعَلْنا صالِحِينَ وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا )
« 1 » « 16 »
بعد از آن شغل اضرام به برد و سلام « 2 » مبدل گشت و او را به مفارقت وطن و مهاجرت « 3 » مسكن مكلف گردانيدند « 4 » و به « 5 » بناى كعبه و اسكان « 6 » اهل و ولد
( بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ )
« 17 » مأمور گشت و بعد از آن به قربان كردن و سر بريدن جگر گوشه و دلبندش « 7 » امتحان كردند و بعد از آنكه تسليم كرده بود ، به فدا و خلاص و نجاح و نجاتش « 8 » از آن ورطه برهانيدند « 9 » چنان كه تمامت اين قصه در اين آيت مذكور است . قوله تعالى :
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قالَ يا بُنَيَّ إِنِّي أَرى فِي الْمَنامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ ما ذا تَرى قالَ يا أَبَتِ افْعَلْ ما تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِنْ شاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ ، فَلَمَّا أَسْلَما وَ تَلَّهُ لِلْجَبِينِ ، وَ نادَيْناهُ أَنْ يا إِبْراهِيمُ قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيا إِنَّا كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ ، إِنَّ هذا لَهُوَ الْبَلاءُ الْمُبِينُ ، وَ فَدَيْناهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ وَ تَرَكْنا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ )
« 18 » .
پس هيچ بلا سختتر از اين باشد « 10 » كه شخص را مقيد كنند در موضعى و چندين « 11 » هزار خروار هيمه بسوزند « 12 » و او را در آن آتش افكنند و بعد از آن به غربت و هجرت « 13 » كه اشد البلايا « 14 » آنست و قايم مقام عذاب عظيم است چنان كه اين آيت مبنى « 15 » است از اين كه
( وَ لَوْ لا أَنْ كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِمُ
هامش
( 1 ) - ت ، افزوده است : لما صبروا
( 2 ) - مج ، مجا : بنود و بسلام . ر :
شغل حرام بنور اسلام
( 3 ) - مج ، مجا : در مهاجرت
( 4 ) - م ، چا ، چب :
گردانيد
( 5 ) - مج ، ت : ندارد
( 6 ) - ر : مكان . چب امكان
( 7 ) - م ، ر ، چا ، چب : جگر گوشهء دلبندش
( 8 ) - مج : و خلاص و نجاحش . ت : خلاص و نجاح و فلاحش . م : بخلاص و نجاح و فلاحش . ر : تقدير خلاص شد و نجاح فلاحش
( 9 ) - م ، ر : برهانيد
( 10 ) - م ، ر : نباشد
( 11 ) - مجا ، ت ، چا ، چب : و به چندين
( 12 ) - م ، چا ، چب : بسوزانند
( 13 ) - ر : بغربت هجر
( 14 ) - ر : بلاهاست .
چا ، چب : اشد البلاء
( 15 ) - ت : مبنى
( 16 ) - الانبياء ، 68 - 72
( 17 ) - ابراهيم ، 40
( 18 ) - الصافات 101 - 108